Tips voor je manuscript

Boeken over schrijven

Informatie voor het schrijven van een manuscript, verhaal, etc. Elke schrijver, heeft zijn of haar ervaringen met het schrijven. Opgebouwd door uren en uren zwoegend pogingen gedaan te hebben om de ideale tekst te formuleren. Wat zou het mooi zijn als anderen hun voordeel kunnen doen met jouw ervaringen en omgekeerd natuurlijk. Hier vind je tips voor jouw manuscript of verhaal. 

De juiste schrijftechnieken

Inleiding:

schrijftechniekenIemand die met woorden in staat is correcte zinnen te vormen, kan technisch gezien een verhaal schrijven. Maar de innerlijke dwang die iemand aanzet een verhaal of een roman te schrijven, is niet bij iedereen aanwezig. Deze drang is een aangeboren gave, zoals kunstenaars die hebben. Daarom noemt men “bepaalde vormen” van schrijven “schrijfkunst”.

De beginnende schrijver zal nu vol ongeduld uitkijken naar een zo kort mogelijke handleiding die hem moet helpen meteen een knaller te schrijven die op de hitlijst komt. Of een literaire prijs behaalt. Ik moet die optimisten teleurstellen. Zelf bezit ik sinds mijn geboorte het schrijversvirus. Ik schreef van zodra ik kon schrijven, en verzon als zesjarige mijn eerste avonturenverhalen. Op 15-jarige leeftijd behaalde ik een literaire prijs (Lions Club) en telkens ik vrije tijd had, zonderde ik mij af om te schrijven. Schrijven heeft me bovendien geholpen een loopbaan op te bouwen, want verhandelingen schrijven behoorden tot de toelatingsproeven. Tijdens mijn professionele loopbaan schreef ik voor eenheidsbladen, en diverse analyses.

Toch voelde ik me nog steeds een beginnende schrijver toen ik kort na mijn pensioenbegin besloot voortaan te schrijven. Op korte tijd schreef ik meerdere romans, zo’n 1500 pagina’s. Goed geschreven, hoorde ik, maar deze manuscripten voldeden niet aan de eisen die uitgevers stellen.

Toen begon ik een zoektocht naar een lexicon die me zou helpen zo snel mogelijk mijn manuscripten “publicatierijp” te maken.

Na jaren zoeken, gaf ik die poging op. Wat niet wegnam dat ik ondertussen duizenden pagina’s op internet en tientallen boeken had gelezen, zowel in het Nederlands als in het Engels. Tevens analyseerde ik honderden romans op zoek naar het geheim van een bestseller, de ideale vormtechniek. Ik vernietigde mijn manuscripten en begon opnieuw te schrijven, dit keer de opgedane lessen indachtig.

Vier romans zijn ondertussen gepubliceerd en de laatste, “Gesloten Gezelschap”, zal ik als praktisch voorbeeld gebruiken.

Deze korte inleiding moet elke beginnende schrijver, de novice schrijver duidelijk maken dat er een lange weg te gaan is voor een boek klaar is om eventueel een uitgever te kunnen bekoren. Maar ook al is het verhaal goed geschreven, betekent dat niet dat het meteen gepubliceerd zal worden. Geloof niet de vele internet aanbiedingen die iedereen beloven op korte tijd een publiceerrijp boek te kunnen schrijven. Na het volgen van de (meestal) betaalbare cursus.

Ik beloof geen mirakels. Hoe getalenteerd je ook bent, je zult moeten oefenen en bepaalde technieken onder de knie krijgen om een boeiend verhaal correct in scène te zetten, zodat het aan de normen voldoet om gepubliceerd en door een groot publiek gelezen te worden. Ik gebruik gewoon mijn ervaring en opgedane kennis om noviceschrijvers te helpen hun eerste boek te schrijven. De volgende eenvoudige handleiding, die ik in geen enkel werk of onlinecursus heb gevonden, ook al leveren de meeste leerboeken gedetailleerde uitleg over alle elementen die in een boek (kunnen) voorkomen, is het resultaat van mijn eigen ervaring en studie, waarmee ik hoop vele novice schrijvers te kunnen helpen. Toen ik begon had ik niet het geluk een dergelijk hulpmiddel bij de hand te hebben.

Mijn handleiding is gestructureerd, een voorgestelde werkwijze startende bij het verhaalidee en gaande tot bij de laatste zin van het verhaal. Ik heb dit hulpmiddel in twee delen onderverdeeld. Het eerste deel behandelt een schematische voorbereiding van je verhaal, terwijl het tweede deel je inwijdt in de geheimen van de vormgeving aan de hand van een concreet voorbeeld. Voor je een auto in elkaar kunt steken, moet je alle onderdelen en hun functie kennen. Zo ook bij het schrijven van een verhaal. Hoe beter de voorbereiding, hoe makkelijker het schrijven.

Dus heb geduld en volg de stappen die ik in de volgende hoofdstukken zal behandelen. Vergeet niet dat het schrijven zelf van het verhaal, bij een goede voorbereiding, het makkelijkste deel is!

Ongeacht de reden die een novice schrijver ertoe aanzet een boek te schrijven, begint zijn avontuur met een verhaalidee, een onuitgewerkte gedachte die hij zal moeten uitwerken op papier of in zijn gedachten.

Mijn raad?

Maak aantekeningen van de uitwerking van jouw verhaalidee.

Het maken van een schema of een plan zal later van groot nut zijn. Omdat je het verloop van het verhaal noteert, zie je het logische verband tussen de scènes, zodat onlogische dingen je direct zullen opvallen. Een schema zorgt ervoor dat je later minder fouten gaat maken in verband met details over personen, zaakbeschrijvingen, omgevingen en gebeurtenissen. Voorbeelden: namen anders geschreven, haar- en ogenkleur die veranderen, verkeerde straatnamen…

Als je een schema hebt opgesteld, waarin je de hoofdlijn hebt bepaald, weet je hoe het verhaal verloopt en afloopt. Voortaan hoef je tijdens het schrijven je alleen nog bezig te houden met het schrijven, niet met het verhaal bedenken.

Schema:

Een schema is een samenstelling van gegevens en figuren die eventuele relaties grafisch voorstellen. Hoe je een schema opstelt, staat je vrij. Maar een gestructureerd plan maakt het wel makkelijker gegevens op te halen die je nodig hebt tijdens het schrijven van een bepaald hoofdstuk.

Het is goed om je notities te beginnen met een aantal vragen zoals:

Schrijf ik een fictie of een waargebeurd verhaal?

Een thriller, een avontuur, een detective verhaal, een horror, enz..

 

Welk perspectief of gezichtspunt kies ik?

Het gekozen perspectief is tevens de keus van hoe het verhaal overkomt op de lezer en wat deze te weten komt. Kijkt de lezer mee door de ogen van de hoofdfiguur in een enkelvoudig perspectief, komt hij niet meer te weten dan de hoofdfiguur. Een perspectief waarbij de lezer weet wat er in verschillende personen speelt, heeft een ander effect dan een perspectief van één persoon. Dit vooraf bepalen zal je helpen de intrige beter te structureren.

Voor welk publiek schrijf ik?

Voor kinderen of voor volwassenen?

Tevens raad ik de novice aan om zijn verhaalidee samen te vatten in één zin, of in een paar korte zinnen.

 

VoorbeeldGesloten Gezelschap”:

 

“Een EU-waarnemer voert in Sarajevo een laatste opdracht uit. Hij maakt er kennis met een vrouw die door misleiding in een prostitutienetwerk is geraakt en red haar uit de handen van genadeloze mensenhandelaars.”

Wat zal de titel zijn?

De titel kan ook later ingevuld worden.

Om zijn ideeën om te zetten in een boeiend verhaal zal de novice schrijver een aantal vaktermen moeten begrijpen en beheersen, zoals de volgende 5 elementen die samen een verhaal vormen:

De omgeving

Dat is de wereld waar het verhaal zich in afspeelt. Noteer dit, en gebruik een volledige pagina waar je later nog gegevens aan kunt toevoegen. In de vakwereld gebruikt men meestal de term “Setting”.

Deze wereld kan een reële wereld, een geografische plaats of een fictieve wereld zijn. “The Lord of the Rings” en “The Game of Thrones” zijn goede voorbeelden van fictieve werelden.

Bepaal welke bevolkingsgroepen een rol in het verhaal spelen.

Beschrijf de historische actualiteit.

Middeleeuwen? Achttiende eeuw? Deze verschillende tijdperken vragen een aangepast taalgebruik, gedragspatroon en beschrijving van de lokale gewoontes. Een pakje friet in de middeleeuwen?

Beschrijf in het kort de politieke structuren, economie, religie en sociale structuren.

Beschrijf welk voedsel en dranken er worden gebruik. Is er sprake van drugs

Welke talen spreekt men in het verhaal?

Wat je niet weet moet je opzoeken.

Al deze elementen kun je gestructureerd neerschrijven op een fiche of je kunt die opslaan in een elektronisch bestand. Een eenmalig werk. Later zul je je volledig kunnen overgeven aan het schrijven zelf, zonder afgeleid te worden met research of zoeken naar gegevens over de setting.

Personages:

Personen zijn de hoofdelementen in elk verhaal. Zij veroorzaken conflicten die op hun beurt een verhaal rechtvaardigen. Zonder conflicten, geen verhaal.

In ieder verhaal heb je protagonisten en antagonisten, goedaardige en boosaardige mensen.

Maar beide soorten hebben familie, een verleden, innerlijke wensen, dromen, zwakten en behoeften. Goede en slechte karaktereigenschappen. Hoe slecht je booswichten ook zijn, ze hebben gevoelens en altijd wel iets menselijks. Alle personages die deel uitmaken van een verhaallijn moeten evolueren in de loop van het verhaal. Ze willen iets veranderen in hun leven.

Al deze gegevens kun je noteren op een persoonlijke fiche die je later bij het schrijven heel behulpzaam zal zijn. Ik heb een dergelijk elektronisch document gecreëerd en zal dat aan het einde van deze handleiding publiceren.

Intrige:

Een intrige bestaat uit een reeks gebeurtenissen die het verhaal voortstuwen. Opgepast, je moet de gebeurtenissen zorgvuldig kiezen. In het werkelijke leven gebeuren dingen gewoon toevallig, maar in een fictie moeten de gebeurtenissen een betekenis hebben voor ten minste één van de personages: ze bezorgen de lezer emotionele ervaringen. Dus alle gebeurtenissen zonder betekenis, moet je weglaten.

Een intrige heeft verschillende niveaus en elk niveau moet bij de lezer emoties uitlokken. Hierbij zal de vormgeving (daarover later) een belangrijke factor zijn. Ik heb het nu over verhaallijnen. Volgens Amerikaanse kenners zijn twee verhaallijnen ideaal en drie een maximum. Maar uitzonderingen bevestigen de regel. “The Game of Thrones” telt het dubbele aantal of zelfs meer verhaallijnen. Daarom vinden veel lezers dat deze boeken ingewikkeld zijn, wat niet zo is. Ik heb ze gelezen. Je moet echter eerst gewend raken aan de talrijke personages, dan leest het verhaal heel vlot.

Nu raad ik de novice schrijver aan de verhaallijn van elk personage in een korte zin, 15 tot 25 woorden lang, vast te leggen.

 

Voorbeeld: “Gesloten Gezelschap:

 

“EU-waarnemer redt een vrouw uit de mensenhandel en wordt door corrupte ambtenaren bedreigd en ontslagen.”

“Freelancejournalist maakt jacht op een terrorist en krijgt de hulp van een EU-waarnemer.”

“Moldavische vrouw verlaat land en komt in een mensenhandel circuit terecht.”

Later zal de novice schrijver die verhaallijnen uitwerken in een zogenaamde “3 act structuur”, een wereldwijde methode om verhalen te analyseren. Dat maakt deel uit van de vormgeving, wat ik in het tweede deel gedetailleerd behandel.

Deze werkwijze laat toe de hoofdpunten van het verhaal in gedachten te houden in een coherente orde. Zo leg je het skelet van het verhaal vast, belangrijk voor de mensen die je boek moeten evalueren zoals je literaire agent of uitgever, want dit skelet bevat de setup, de volgorde van de rampen (de ene al erger dan de andere) en de ontknoping van het verhaal. Wat volstaat voor de uitgever of agent om zich een idee te vormen. Maar deze structuur zal door de schrijver uitgewerkt worden en een belangrijk werktuig zijn tijdens het schrijfproces.

Later kom ik op de vormgeving terug. (Tweede deel)

Thema:

 

Welke boodschap wil je de lezer meegeven?

 

“Alle mensen zijn gelijk.”

“In elke mens steekt iets goed.”

“In een oorlog zijn vooral de burgers slachtoffer”

Stijl:

 

Elke auteur heeft zijn eigen stijl, zijn eigen manier van vertellen…meestal na jaren schrijven. Eens je het vakmanschap van thrillerschrijver beheerst, kun je meer tijd besteden aan je eigen stijl. Sommige auteurs zijn direct herkenbaar, en ik denk daarbij aan Lee Child (Reacher-thrillers) en Harlan Coben.

In het volgend hoofdstuk worden bovenstaande 5 elementen uitgewerkt en verduidelijkt met voorbeelden die de novice schrijver zal kunnen gebruiken (formulieren te downloaden) voor zijn eigen doeleinden.

Dit artikel delen?
Pin It
  • Hits: 1109
(Gemiddelde waardering 5 met 2 waardering(-en)

Gebruikerswaardering: 5 / 5

Ster actiefSter actiefSter actiefSter actiefSter actief
 

Login of registreer om een reactie te plaatsen