Loading...
Terugblik

In deze rubriek geven een selecte groep schrijvers een persoonlijke terugblik over de voorafgaande periode. Daarvoor zijn in principe geen beperkingen dus dat is mogelijk als column, anekdote, analyse, etc. Kortom vrijheid voor de schrijver.

Terugblik

Oude jood

Een zwarte bladzijde. Ieder mens heeft in zijn leven wel te maken gehad met een zwarte bladzijde. En met 'een zwarte bladzijde' bedoel ik eigenlijk een kort verhaal uit het verleden. Een kort verhaal over een bepaalde periode in het leven dat het daglicht niet kan verdragen. Een periode die gepaard ging met wanhoop, angst, verdriet, paniek, overige negatieve emoties en misschien wel (bijna) de dood. Kortom: een stukje vervelend verleden dat niet goed heeft uitgepakt. Een stukje geschiedenis uit je eigen leven.
En zo heeft ook de wereldgeschiedenis een behoorlijk aantal zwarte bladzijden. De brandstapel. Het vierendelen. Het radbraken. De guillotine. De kruistochten. De zeeslagen. De veldslagen. En overige dramatische gebeurtenissen. Slechts één stukje geschiedenis kent werkelijk een pikzwarte bladzijde. En dat is al hetgeen zich heeft afgespeeld in de Tweede Wereldoorlog. Der Führer. Mein Kampf. Nazi's. SS. Ondervragingen. Gestapo. Genocide. Gaskamers. Deportatie. Transportwagons. Platform. Concentratiekamp. Vernietigingskamp.
Nu wil het geval dat mijn opa aan moeders zijde van Joodse afkomst is. Mozes Wolf. Een bijzondere en excentrieke man. Ik zie hem nog zitten in zijn olijfgroene van fluwelen stof voorziene armstoel. In de hoek van de woonkamer. Met geitenwollen sokken. Geruite sloffen. Een beige corduroy broek, waarop altijd enkele vlekken te bespeuren waren. Altijd droeg hij een geruite blouse met lederen bretels. Een oude Jood. Een oude Jood die altijd breingrapjes maakte. Grapjes waarop jij als kind het antwoord moest zien te verzinnen. En als je het dan goed had geraden, dan riep hij vol enthousiasme: 'Slimmerik!'
Van mijn opa wisten wij, de kinderen, klein- en achterkleinkinderen, dat hij in de Tweede Wereldoorlog werd getransporteerd naar Bergen-Belsen, inclusief zijn gele Jodenster. En als klein meisje van een jaar of acht vroeg ik vaak aan mijn opa of hij wilde vertellen over vroeger. Over die specifieke periode. Maar mijn opa wilde helaas niets over vroeger vertellen en daarmee was de kous af. Vorige maand gingen mijn dochter en ik op reis. Naar Polen. Van Eindhoven naar Katowice. Van Katowice naar Krakau. Van Krakau naar Wieliczka (de zoutmijn). In Krakau naar de fabriek van Oskar Schindler. En vervolgens van Krakau naar Auschwitz. Dit stond nog op onze bucketlist. En het was indrukwekkend. Dat dit überhaupt heeft kunnen gebeuren. Dat vraag ik me wel eens af. Die ene idioot. Die niet alleen miljoenen mensen van het leven beroofde. Maar tevens zijn eigen mensen beroofde. Van het verstand. Van de ziel. Van het gevoel. Van het hart. Althans dat vind ik. Want hoe kun je in godsnaam je medemens al die gruwelijkheden aandoen? Onvoorstelbaar. Nog steeds.
Auschwitz-Birkenau. Het grootste vernietigingskamp van het Derde Rijk. Een rondleiding is heftig. Je loopt waar duizenden mensen liepen. Nu. En in de periode 40-45. Je loopt op het platform waar duizenden mensen hun spullen achterlieten. Langs de gaskamers. Door de gebouwen. Met kamers vol mensenhaar (van vrouwen en meisjes die bij aankomst kaal werden geschoren). Een kamer vol schoenen. Een kamer vol koffers met de namen van al diegenen die het leven daar lieten. Een kamer vol kammen en borstels. En uiteindelijk blok 11. Daar waar mensen werden ondervraagd, gemarteld, tot de dood werden veroordeeld en uiteindelijk bij 'the wall of death' werden geëxecuteerd. Onze reisleidster vertelde een aantal persoonlijke verhalen over enkele gevangenen.
Koude rillingen. En tranen. Ook daar ontkom je niet aan. Het besef. En dan die wanden. Die wanden met vele foto's. Foto's van gezichten van voor jou onbekende mensen. Mooie mensen die nog een heel leven voor zich hadden, maar het niet hebben gered. Mooie mensen die je aankijken met een identieke blik in hun ogen. Een blik waaruit je alleen maar wanhoop, angst, verdriet, paniek, overige negatieve emoties en misschien wel de dood kunt lezen. Een emotionele en uiterst leerzame reis. En na Auschwitz sta je, zo dat al niet het geval was, weer met beide benen op de grond. Nu pas begrijp ik het. Nu pas begrijp ik waarom mijn opa niet heeft willen vertellen over zijn verhaal. Zijn verhaal over die periode. Zijn verhaal over die periode in Bergen-Belsen. Nu pas begrijp ik, zo'n veertig jaar na zijn dood, waarom mijn opa niet heeft kunnen vertellen over die ene zwarte bladzijde uit zijn leven ...

Dit artikel delen?
Pin It
  • Hits: 484

Gebruikerswaardering: 5 / 5

Ster actiefSter actiefSter actiefSter actiefSter actief
 

Nomineer deze schrijver!

Bezoekers van Schrijverspunt kunnen 2 schrijvers nomineren voor de titel van talentvolle schrijver 2019. Je kunt de schrijver van dit artikel nomineren door op de blauwe button te klikken.