Hanne Lemahieu

Takoet

© Hanne Lemahieu op 03.12.2022.

Selina zat voor het knetterende haardvuur in de eenvoudige hut waar ze samen met haar zoontje Jan en haar moeder Regina haar intrek had genomen sinds Takoet een week geleden voor het eerst was gaan fluiten. De geelvleugelara had zoals gewoonlijk luid en schel kwetterend op zijn stok gezeten terwijl Regina hem stukjes cake voerde. Het vierde stukje had hij laten vallen toen hij plots verstijfde en strak overeind was gaan zitten, alsof de koekjes hem gehypnotiseerd hadden. Jan was beginnen huilen omdat hij dacht dat de papegaai ieder moment kon doodvallen. Maar dat deed de ara niet. Hij knipperde een paar keer met zijn ogen en was toen eerst verdraagbaar en daarna zelfs oorstrelend beginnen fluiten.
De vrouwen waren met verstomming geslagen en konden niets anders doen dan staren en luisteren tot Regina zei: “Het is zover.” Haar stem was niet meer dan een fluistering en Jan keek naar haar omdat hij haar niet verstaan had.
“Wat gebeurt er, mama?” had hij gevraagd toen zijn oma zijn vragende blik niet beantwoordde.
“Papa komt eraan”, had Selina geantwoord, ook fluisterend.
Regina was in de oude schommelstoel voor de haard gaan zitten en had Jan op schoot genomen terwijl ze het tempo waarin de stoel wiebelde aanpaste aan het ritme van het nieuwe, vrolijke wijsje dat Takoet op dat moment aanhief. Selina ging in de oude zetel tegenover hen zitten en wiegde zachtjes heen en weer met haar bovenlichaam.

De hut lag vlak bij de Zee. De Grote Wateren die het Paradijs scheidden van het Tranendal.
Selina had daar nooit in geloofd maar nu begreep ze hoe dom dat was geweest. Het was inmiddels al tien jaar geleden dat zij samen met Jan de oversteek gemaakt had naar de Andere Kant. Het Hiernamaals, of hoe de mensen hier het ook noemden.
Jan had het Tranendal nooit echt gezien. Hij was gestorven terwijl hij nog binnen in haar zat. De natuurlijke willekeur leek beslist te hebben dat Jan niet geboren mocht worden maar had ervoor gezorgd dat hij niet alleen moest vertrekken. Complicaties na de zwangerschap hadden ervoor gezorgd dat zij hem na enkele bange dagen bij de hand kon nemen en over de regenboog kon leiden.
Haar man Johan was er kapot van geweest. Het laatste dat ze zich herinnerde was zijn betraande gezicht met koortsige ogen en zijn stem die brak terwijl hij bleef herhalen: “Nee. Nee. Dat mag niet.”
Takoet was haar en Jan komen halen. Haar moeder had hen opgewacht, op ditzelfde strand.
Toen ze dicht genoeg genaderd waren opdat Selina de gestalten op het strand kon ontwaren, was Takoet recht naar een ervan gevlogen en neergestreken op een arm die werd uitgestrekt. Daardoor besefte Selina dat zij en Jan en de andere figuren die om hen heen opgedoken waren niet op een desolaat eiland afstevenden met een rij bomen of rotspieken die uit het zand staken en dat de persoon die Takoet leek te kennen haar overleden moeder was.
Het eerste wat haar moeder gezegd had, was haar naam en die had zo vol liefde en wanhoop tegelijk geklonken.
Dezelfde emoties die Selina nu ook voelde nu Takoet Johan zijn komst aankondigde.
“Wat als hij het niet is, mama?” vroeg ze plots zacht.
Het duurde enkele ogenblikken voor haar moeder reageerde met de wedervraag: “Waarom vraag je dat?”, niet verwijtend, maar bezorgd.
Selina haalde haar schouders op. De gedachte was zomaar bij haar opgekomen. Het was onwaarschijnlijk dat Takoet zich vergiste. Zielendragers vergisten zich niet.
“Ik weet het niet”, zei ze terwijl ze met valse onverschilligheid haar schouders ophaalde.
“Het is normaal dat je twijfelt”, zei Regina, vriendelijk maar kordaat, “Je wil niet dat Johan ook zo vroeg moest sterven. Dat hij ook zo weinig tijd gekregen heeft om te leven. Maar hij zal gelukkig zijn, hier, in het Paradijs, bij ons, voor altijd. Gelukkiger dan daar beneden.”
“Maar wie weet wat er hem overkomen is!” onderbrak Selina haar moeder plots fel, “Hij moet een ongeluk gehad hebben. Of ziek geworden zijn.”
Regina ging naast haar dochter in de zetel zitten en legde een hand op die van Selina die op haar knieën lagen. Na een korte stilte zei ze: “Takoet?”
De ara had zijn lied gestaakt om een pindanootje in zijn bek te steken en er een stuk af te bijten waar hij luidruchtig op begon te knabbelen. Toen Regina hem haar elleboog aanbood, liet hij de rest van de pinda op de grond vallen, stapte gehoorzaam op haar arm en liet zich als een koning door haar naar buiten dragen. Selina nam Jan bij de hand en volgde haar.
Het strand was verlaten. Ze waren op dat moment de enigen die zich klaar hielden om een overleden geliefde te verwelkomen. Takoet floot en wapperde met zijn vleugels voor Selina haar gezicht. Haar blik werd wazig. Het was alsof de papegaai het strand, de zee en de lucht uitveegde als krijt van een schoolbord. Eerst liep alles door elkaar in een vervagende mengelmoes die zichzelf uiteindelijk weer scherp stelde op een tafereel in een onbekend huis.
Selina was nooit fan geweest van het zichtbaar toegepaste “less is more”. Door de strak ingerichte woonkamer liep een vrouw. Haar naam was Magali. Selina, Regina en Jan kenden haar naam door Takoet die alles wist over Johan, van wiens ziel en bestaan hij een stukje in zich droeg. Daardoor konden Selina, Jan en Regina door zijn ogen alles zien wat er gebeurd was rond het tijdstip van Johan zijn dood.
Johan was acht jaar geleden hertrouwd met Magali en samen hadden ze had nu een dochtertje, Romy.
Magali bladerde door de post die ze net uit de brievenbus gehaald had toen de stem van haar dochter haar naar de gang dreef. Een luid en bijna bevelend: “Mama!”
Romy verscheen boven aan de trap, zwaaiend met haar armen. Achter haar stond de deur van Johan en Magali’s slaapkamer wijd open. “Mama, kom snel! Er is iets met papa!”
Romy verdween in de slaapkamer en er zat voor Magali niets anders op dan naar boven te gaan.
Het was donker in de kamer. De zware gordijnen voor het boogvenster dat uitkeek op de tuin waren dicht. Vreemd. Magali was er zeker van dat ze die zoals elke morgen had geopend.
“Johan?”
Haar echtgenoot lag op bed, op zijn zij, met zijn rug naar de deur toe waar Romy was blijven staan met haar hand voor haar mond, bijtend op haar knokkels. Ze was bang.
Magali was ook bang. Maar dat wilde ze niet aan haar dochter laten zien. Papa is vast oké zei ze tegen zichzelf, wensend dat haar dochter haar gedachten zou kunnen lezen. Ze wist niet of ze de woorden luidop zou kunnen uitspreken, alsof daarmee de kans dat hij niet in orde was vergrootte.
“Johan?” herhaalde ze. Haar man had zich niet verroerd. Het was alsof hij sliep, zijn ene hand onder zijn hoofd , zijn andere uitgestrekt over de rand van het bed. Magali ging naast hem op het bed zitten en streek over zijn wang en door zijn haar. “Lieverd, word eens wakker.”
Johan vertrok geen spier. Zijn ogen begonnen niet te knipperen. Zijn mond vertrok zich niet in geïrriteerd of verbaasd gekreun. Zijn ledematen kwamen niet in beweging terwijl hij zich op zijn rug draaide en in zijn ogen wreef.
Romy stond nog steeds bij de deur, maar niet langer in de kamer. Ze stond nu in de gang, nog steeds bijtend op haar knokkels. Was ze in shock?
Het komt goed, schatje.
Magali schudde haar echtgenoot door elkaar terwijl ze riep: “Johan!”
Het geluid van haar stem deed Romy nog verder achteruitdeinzen. Ze stond nu tegen de opzichtige balustrade van de overloop.
Als ze niet oplet, valt ze nog van de trap.
De paniek die deze gedachte opriep, zette Magali opnieuw aan tot beheerste, overdachte actie. Ze voelde aan de pols van haar man. Geen polsslag. Koppig legde ze haar vingers in zijn hals. Geen hartslag. Er kwam geen adem uit zijn mond. Zijn borst ging niet op en neer op het ritme van zijn ademhaling.
Romy zat bewegingloos in de zetel voor zich uit te staren. De draagbare telefoon lag naast haar op de zetel. Op haar schoot hield ze de teddybeer in haar armen geklemd die haar vader voor haar in Plopsaland had gekocht, nadat Magali had gezegd dat het welletjes was geweest met geld uitgeven. Ze had Romy nooit zoveel van een teddybeer weten houden als van deze.
Magali ging naast haar dochter zitten en nam haar hand vast. Ze had er spijt van dat ze zo geschreeuwd had tegen haar om 112 te bellen en dan naar oma terwijl zij kunstmatige ademhaling toepaste.
Ze wist niet precies hoeveel tijd er voorbijgegaan was voor de ambulanciers het van haar overnamen en even later haar moeder een arm om haar schouder sloeg en haar gedwongen had op te staan en op een stoel aan tafel te gaan zitten.
Magali sloeg haar armen om Romy heen en trok haar tegen zich aan. Het meisje reageerde niet op de liefkozing.
Selina voelde groot medelijden met Magali en Romy. Magali ging door een diep dal. Selina was kwaad op Johan in haar plaats. Hij had zichzelf van het leven beroofd nadat hij betrokken was geraakt bij een verkeersongeluk. Bij het uitwijken voor een dubbel geparkeerde bestelwagen die goederen aan het lossen was voor een supermarkt, had hij een fietser gedwongen op haar beurt uit te wijken. Hierdoor was de jonge vrouw in botsing gekomen met een andere fietser die spookreed. Beide meisjes raakten gewond bij de valpartij. De spookrijdster kwam er vanaf met een lichte hersenschudding. Het andere meisje liep inwendige bloedingen op, ook in de hersenen. Ze overleed kort na haar aankomst in het ziekenhuis.
Magali voelde zich natuurlijk in de steek gelaten. Ze probeerde zich sterk te houden voor Romy en verborg deze gevoelens, maar het was zo oneerlijk dat zíj nu moest lijden. En Romy. Wat hadden zij immers met het hele accident te maken?!
Ze had heel goed kunnen begrijpen dat Johan zich schuldig voelde en dat de dood van het meisje hem enorm geraakt had, maar het was niet zijn schuld geweest, noch die van Magali of Romy. Bovendien waren de beide meisjes zelf ook in fout geweest, geen van hen droeg een fietshelm. Bovendien was de spookrijdster in overtreding geweest. Johan had het van zich af moeten zetten, Voor zichzelf, voor Magali en voor Romy.
Maar daar was hij niet in geslaagd.
De tranen prikten in Selina haar betoverde ogen.
Takoet floot opnieuw en fladderde met zijn vleugels. Selina vroeg zich af of hij letterlijk nattigheid voelde door haar tranen terwijl ze op een of andere magische manier met elkaar verbonden waren. Ze knipperde met haar ogen en wreef er lange tijd in. De moderne woonkamer loste op en transformeerde opnieuw in zand, zee en lucht. Takoet begon heftiger te klapperen met zijn vleugels en rekte zich uit alsof hij wilde opvliegen maar zijn poten vastgeplakt zaten aan Regina haar arm.
Regina streelde over zijn kop en bood Selina haar arm aan zoals ze eerder haar elleboog aan Takoet had aangeboden. Selina strekte haar arm uit maar trok hem bijna terug toen de ara zijn poten een voor een op haar arm zette en zijn nagels door de stof van haar mouw boorden. Takoet trok meteen zijn klauwen in maar Selina vond het maar een onplezierige gewaarwording.
Regina legde haar hand even op Takoet zijn gevouwen vleugels.
De ara spreidde zijn vleugels uit.
“Toe maar”, moedigde Regina Jan aan terwijl ze zelf haar hand opnieuw op de ara zijn rug legde. Jan stak aarzelend zijn handje uit maar trok deze terug toen Takoet zichzelf begon te schudden.
Hij floot opnieuw terwijl hij opvloog.
Met zijn eerste vleugelslagen wiste hij opnieuw zee en strand uit en nam hen mee in zijn ogen.
Selina, Regina en Jan gingen alle drie in het koude zand zitten. Selina sloeg haar armen om haar zoon heen terwijl het zand en de zee opnieuw voor haar ogen uitgeveegd werden. Regina sloeg haar arm om haar dochter heen terwijl Jan verstijfde en zijn greep op zijn moeders hand verstrakte.
Regina was de laatste die in de roes opgenomen werd omdat zij het verst van Johan af stond. Ze mocht de echtgenoot van haar dochter graag en ze keek ernaar uit om hem terug te zien, maar het was niet hetzelfde als het geweest zou zijn als het haar eigen echtgenoot was geweest die naar hen toekwam.

***
Johan zag de zee die baadde in de oranje gloed van de zonsondergang. De duisternis om hem heen werd opengebroken door een massa van kleuren.
De regenboogbrug.
Hij kon het einde van de regenboog niet zien maar hij zag wel de bewegende stip die veel te klein was voor het menselijk oog om waar te nemen maar die Johan gewaar werd met zijn hart: Takoet.
Selina en Jan hadden een bode naar hem toegestuurd. Ze wisten dat hij eraan kwam. En ze wachtten op hem.
Hij stak zijn arm op om Takoet te laten zien dat hij hem opgemerkt had en hij hem zou ontvangen. Zijn spieren in zijn arm trilden, alsof ze een zware last moesten torsen, ook al zat de papegaai er nog niet op. Hoe hard Johan er ook tegen vocht, de spierkracht vloeide uit zijn arm weg; uiteindelijk viel het verlamde lichaamsdeel nutteloos langs zijn lichaam als het onbruikbare aanhangsel dat het nu was.
Na een hele tijd stak Johan zijn arm, zwaar als lood, opnieuw omhoog.
De toppen van zijn vingers rustten op de snuit van een draak met paarsblauwe schubben die glommen in het weinige licht dat over de regenboog naar hem toe gleed.
De kleur van hyacinten.
Zijn favoriete kleur.
En die van Romy.
Romy.
Kon hij haar zomaar achterlaten, nu al? Ze was nog maar zeven.
En Magali.
Zijn lichaam had het begeven nadat hij een dubbele pijnstiller en een slaapmiddel genomen had om zijn opkomende griep de baas te worden. Hij had nooit verwacht dat hij aan die griep kon sterven.
Hij kon zijn vrouw en kind niet in de steek laten. Niet nog eens.
Wat zou er gebeuren als hij niet over de regenboog zou lopen?

***
Takoet vloog over de oneindige watermassa zonder uitgeput te raken. Zijn vleugels klapwiekten ononderbroken in een gelijkmatig tempo maar de horizon bleef zich steeds opnieuw van hem verwijderen, alsof iets hem belette zijn doel te bereiken.
Selina merkte als eerste dat Takoet trager ging vliegen, harder met zijn vleugels ging slaan…
En frontaal ergens tegenaan botste. Hij kon zichzelf niet in balans houden en verrast en versuft door de klap stortte hij in vrije val neer.
Selina slaakte een gil terwijl de zee in een ijzingwekkend tempo op haarzelf, haar moeder en haar zoon af leek te komen. Jan schreeuwde: “Mama!” en sloeg zijn armen beschermend voor zijn gezicht.
Takoet hervond zijn evenwicht en met enkele stevige vleugelslagen remde hij zijn val af en schoot in een wijde boogvormige beweging weer omhoog waar hij bleef hangen en de horizon afspeurde met een trage draaibeweging van zijn kop.
“Wat was dat?” vroeg Selina, zwaar ademend bekomend van de schok.
Regina deed haar mond open om te antwoorden maar hield in plaats daarvan haar adem in en wees voor zich uit. Vlak bij de plek waar Takoet nu nerveus rondfladderde, was een soort scherm verschenen van zacht witgeel licht. Takoet begon te fluiten maar de heldere klanken veranderden al snel in zijn voormalig schel gekras. Het scherm boog zich naar achteren alsof er een sterke wind in blies die ook Takoet te pakken leek te krijgen. Met een schel gekrijs dat elke toehoorder door merg en been zou gaan werd de ara naar het opbollende scherm gedreven dat zich om hem heen wikkelde en verder samenpakte tot een bundeltje dat niet groter was dan een flink ei.
Het ‘ei’ zweefde in een doodste stilte boven de oneindige zee tot het openbrak en er een paarsblauw geschubd draakje uitkroop. Met een enkele vurige ademstoot verschroeide de draak het ei. Vervolgens wierp het zijn kop in de nek, rechtte zijn staart en brulde.

***
Selina, Regina en Jan zaten verslagen op het strand.
Het gebrul bereikte hen als een uitdovende echo. Er trok opnieuw een rimpeling door de lucht om hen heen.
“Johan was nog niet klaar”, zei Selina zacht.
“Nee”, antwoordde Regina met een glimlach.
“Maar Takoet is…”
“Takoet is niet meer. Maar daar is zijn vervanger al.”
Aan de horizon was een kleine stip verschenen. Selina hield haar hand boven haar ogen.
“Mama, wat is er te zien?” vroeg Jan. Ze tilde de jongen op en wees in de richting van de kleine blauwe draak met schubben die glansden in het licht van de eeuwig ondergaande zon. Selina stak haar arm op.
Het draakje landde met zijn achterpootjes samengedrukt op haar tot een vuist gebalde hand en zijn voorpootjes op haar onderarm en wandelde naar haar schouder waar hij zich om haar nek plooide en die begon te likken.
Jan staarde verbijsterd naar het wezen dat hem op zijn beurt nieuwsgierig aankeek.
Selina nam het draakje voorzichtig vast achter zijn vleugels en gaf het aan Jan. De jongen ging op aanwijzen van zijn grootmoeder in het zand zitten in kleermakerszit en legde het draakje op zijn benen zodat het knusjes lag als in een mandje.
Het draakje leek het best naar zijn zin te hebben en nadat het even aan Regina haar handen geroken en gelikt had, viel het in slaap.
Selina voelde zich week worden van opluchting. Johan leefde nog, gezond en wel, maar was hen niet vergeten. Later, als hij klaar was om de regenboog over te steken, zou hij naar hen toe komen. Dat was de onuitgesproken belofte die Ferrold ─ zo had Johan het draakje gedoopt, wist ze ─ hen bracht. Het draakje deed een oog open toen Selina die naam uitsprak en tilde zijn kop op. Hij keek haar even aan en liet zijn kop toen weer op Jan zijn knie vallen.
***
Romy was verrukt toen ze als eerste de vingers van haar vader zag bewegen. Ze sprong van haar stoel, de tekening die ze aan het maken was vergeten.
“Papa? Mama.”
“Romy, wat is er?”
De vriendelijke verpleegster die Romy al kende. Ze had haar en haar mama getroost en verteld wat er met haar papa aan de hand was.
“Papa zijn hand”, zei Romy, plots verlegen.
De verpleegster glimlachte geruststellend naar haar. “We zullen eens kijken.”
Toen ze zich enkele ogenblikken later weer omdraaide naar Romy kwam Magali binnen. Toen ze de verpleegster zag, werd ze een ogenblik ongerust.
“Maakt u zich geen zorgen, mevrouw. Alles is prima. Het ziet ernaar uit dat uw man wakker wordt.”
“Ja, mama, kijk!” riep Romy en ze liep naar het bed toe. Magali zag nu haar man zijn oogleden bewegen.
“Johan?”
“Papa?”
Magali ging naast het bed op haar knieën zitten en legde haar hand op de zijne. Romy deed hetzelfde maar keek daarbij naar de verpleegster alsof ze wilde vragen of het wel verstandig was haar papa aan te raken. De verpleegster glimlachte opnieuw. “Alles komt goed, Romy. De slechte pillen zijn weg. Papa zal nu snel wakker worden en dan geven we hem goede medicatie.”
Magali vroeg: “Weet u zeker dat het een ongeluk was? Dat hij niet geprobeerd heeft om…” Ze onderbrak zichzelf abrupt en keek naar haar echtgenoot. Er was een lichte frons op zijn voorhoofd verschenen.
De verpleegster antwoordde zacht: “Volgens de dokter is die kans na tien jaar heel klein als hij het nog niet eerder heeft geprobeerd. Zijn lichaam heeft hoofdzakelijk slecht gereageerd op de combinatie van het nogal zware slaapmiddel met de pijnstillers, niet op de hoeveelheid. Hoewel hij misschien te veel pijnstillers te snel na elkaar heeft ingenomen omdat ze naar zijn zin niet snel genoeg werkten.”
“Maar u kunt het niet uitsluiten?” vroeg Magali die het idee van een wanhoopsdaad niet kon loslaten.
“Nee. Dat kan alleen uw echtgenoot. Het spijt me.”
Magali schudde haar hoofd. “Dank u.”
De verpleegster knikte medelevend. “Ik haal de dokter.”
Verstrooid bedankte Magali haar opnieuw. Met tranen in haar ogen nam ze Romy op schoot en omhelsde haar stevig tot het meisje even later op een brutaal strenge-schooljuf-toontje vroeg:
“Papa, hoe kon je nou zo dom zijn?”

 

 

 

 

 

 

Enthousiast over deze inzending?

We nodigen je graag uit om je mening te geven over deze publicatie. Dat is mogelijk door een commentaar van jou toe te voegen en/of door een waardering te geven. Klik hieronder s.v.p. op het gewenste item!

  • Jouw commentaar toevoegen? Schrijvers stellen je tips en opmerkingen op prijs. Dat is mogelijk in de tekstbalk

    Voeg hier je commentaar toe...
    You are a guest ( Sign Up ? )
    or post as a guest
    Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

    Wees de eerste om commentaar te geven.

    Je kunt ook een waardering geven voor deze publicatie!
  • Graag jouw waardering voor de kwaliteit van deze inzending: 1=minimaal, 2=matig, 3= voldoende, 4=goed, 5=perfect.
    Schrijf een commentaar
    PLG_VOTE_STAR_INACTIVEPLG_VOTE_STAR_INACTIVEPLG_VOTE_STAR_INACTIVEPLG_VOTE_STAR_INACTIVEPLG_VOTE_STAR_INACTIVE
     
    Je kunt ook een commentaar toevoegen voor deze publicatie!
  • Toelichting

    Op Schrijverspunt kun je in principe bij elke publicatie, d.m.v. een commentaar en/of een waardering, je mening geven. Alleen als een auteur feedback niet op prijs stelt is de mogelijkheid niet zichtbaar. De praktijk heeft geleerd dat de meeste auteurs feedback op prijs stellen. We nodigen je dan ook graag uit om je mening te geven over een publicatie. Dat is op twee manieren mogelijk:

    Commentaar

    Je kunt jouw commentaar geven op een publicatie of reageren op een ander commentaar of reactie.
    • Je kunt jouw commentaar toevoegen in de tekstbalk (Voeg hier je commentaar toe...) van het blok commentaar. Je commentaar is dan direct zichtbaar. Bij je commentaar kun je b.v. ook een emoji toevoegen.
    • Wil je een reactie toevoegen bij een ander commentaar of reactie? Klik dan bij het betreffende commentaar op 'Reageer'. ook dan verschijnt er een mogelijkheid om je tekst toe te voegen.
    • Elk commentaar is welkom. Dus geef gerust aan als je de publicatie met plezier hebt gelezen, maar ook opmerkingen over de stijl en het taalgebruik van de publicatie worden op prijs gesteld. Een mooie manier voor auteurs om eigen schrijfwerk te verbeteren.
    Commentaren of reacties lezen.
    • Bij elke publicatie kun je de commentaren of reacties lezen. Op de homepagina is daarnaast ook nog eens een overzicht van de actuele commentaren/reacties te vinden.
    • Wil je een bericht ontvangen van nieuwe commentaren/reacties dan kun je dat bovenin het blok Commentaar aangeven bij 'Ontvang een bericht bij nieuwe commentaren' of als je zelf een commentaar of reactie geeft.
    • Wil je alleen de commentaren zien bij een publicatie en geen reacties daarop? Klik dan bovenin het blok Commentaar op 'Inklappen alles'.
    Voorwaarden:
    Schrijvers en dus ook wij stellen een commentaar bij een publicatie erg op prijs. We proberen daarbij de mogelijkheid op Schrijverspunt om feedback te geven liefst zonder regels te laten. Dat vraagt alleen soms wat tolerantie en misschien wat invoelingsvermogen voor de ander. Samengevat respecteer elkaar.
    Is een commentaar of reactie volgens jou ongepast? Door met je muis over het commentaar of de reactie te gaan verschijnt er rechts een vlaggetje. Klik daar op om dit te melden bij websitebeheer.

    Waardering:

    Je kunt  commentaar geven op een publicatie, maar het is ook mogelijk om een waardering in cijfers te geven. Bij een waardering gaat om een beoordeling door jou van de kwaliteit van de publicatie. Je kunt kiezen uit 5 mogelijkheden om op te stemmen. 1=minimaal, 2=matig, 3= voldoende, 4=goed, 5=perfect.  De waardering is anoniem.
Hits: 72
Lekkerboek voor betaalbaar leesplezier
Tweedehands boeken
Nu opruiming!

Olaf Op den Kamp: De Geul van bron tot monding

- Klik hier!-

Meer publicaties lezen of zelf meedoen aan een schrijfactiviteit?

Klik op een van de mogelijkheden.