Voor schrijvers, door schrijvers

Cursiefje

Bij cursiefjes verwachten wij een korte tekst, vaak geschreven in de ik-vorm, met gebruik van eenvoudige taal, die echter door de taalhumor vaak verrassend en origineel wordt. Het cursiefje vertelt iets over de dagelijkse realiteit, waarmee verbeeldingselementen worden vermengd, heeft een humoristisch-luchtige toon, vaak gecombineerd met een droefgeestige ondertoon en  relativeert de realiteit en verzacht de problemen. 
Aantal gepubliceerde inzendingen: 211
Klik op de profielnaam of -afbeelding van de schrijver voor meer informatie en een overzicht van zijn/haar schrijfactiviteiten.

Tinteling

| Lieven Vandekerckhove

Dat het onderwijs eeuwen geleden in een kloosterlijke bedding tot wasdom is gekomen, heeft zijn sporen nagelaten in de minutieus geregelde dagindeling. De eerste dag van het schooljaar werd het lessenrooster gedicteerd, en daarmee lag voor de rest van het jaar ons dagelijkse doen en laten vast. Om het uur werd er van vak, en dus van leraar, soms ook al eens van lokaal gewisseld. En om de twee uren werd de hele bende ter verpozing uitgelaten. Voorspelbaar in al zijn facetten stroomde het collegeleven rimpelloos van de ochtend naar de avond, van de maandag naar de zondag, van vakantie naar vakantie. Dat de routine tóch al eens brak, bijvoorbeeld omdat een leraar zich ziek gemeld had, zorgde af en toe voor een welgekomen intermezzo in dit monotone schoolbestaan. Aldus die keer dat de klastitularis ons uit de klas haalde en ons in groep naar de studiezaal loodste. Géén van ons wist wat er in de lucht hing. Maar dat de dagorde werd opzij geschoven, was op zich al een gedroomde attractie. Enthousiaste nieuwsgierigheid dus alom. Toen we in de studiezaal aankwamen, bleek er iets grootschaligs gepland, want daar zaten al een paar andere klassen samengetroept. Niemand hoefde zich naar zijn vaste plaats te begeven, we schoven aan naargelang we binnenkwamen. Langs weerszij van het lokaal wandelden de titularissen, vooraan stonden de subregent en de leraar biologie. In het midden stond een projectiescherm opgesteld. De gordijnen gingen echter niet dicht, een projectie zou in deze klaarlichte omgeving zeker  problematisch zijn. Vreemd was dat. 

            De leraar biologie nam het woord, en kondigde aan dat hij ons de beginselen van de menselijke seksualiteit zou uiteenzetten. De oren werden gespitst, want was zulke uiteenzetting voor menige knaap lang geen initiatie meer, er viel allicht voor iedereen wel iets te rapen. Terwijl de subregent vooraan en de klastitularissen opzij ons nauwlettend in de gaten hielden, als waren we plots een broeinest van subversie geworden, ontwikkelde de bioloog zijn wetenschappelijk verhaal, dat hij met dia's illustreerde. Met het volle daglicht als geruststellende spelbreker  volgden de anatomische schema's elkaar op, het éne al gedetailleerder dan het andere: de mannelijkheid in dwarsdoorsnee, in profiel, in vooraanzicht, van onder en van boven, van achter en van voor, enzovoort, en de vrouwelijkheid vanuit even zovele hoeken. Het leken méér  plattegrondschetsen van exotische nederzettingen. En al die streepjes en boogjes en pijpjes en draadjes en cirkeltjes droegen moeilijke, meestal Latijnse benamingen. De toekomstige studenten in de geneeskunde onder ons zouden die later allemaal uit het hoofd mogen leren. Maar daar konden wij toen alleen maar donder op zeggen. Ongetwijfeld hadden die tekeningen iets met de fabricatie en de distributie, en misschien zelfs met de consumptie van zaad- en eicellen te maken, maar géén van ons kon er zich echt druk om maken dat het er tussen de eigen benen even ingewikkeld aan toeging. Hoe de spermazaadjes daar in de donkerste gangen van de donkerste onderwereld hun estafettekoers organiseren, kon ons ternauwernood beroeren. Het doet een beetje denken aan de plaatjes die we zo vaak van Vesalius hebben gezien, of aan ‘de anatomische les van dr. Nicolaes Tulp’, zo prachtig door Rembrandt in beeld gebracht. Omgord door een schare studenten snijdt de geleerde daar een lijk open om spiertje voor spiertje, zenuw voor zenuw het menselijk lichaam in kaart te brengen. Maar het lichaam, aldus op doek gezet, kan uiteraard niet méér zijn dan wat het is: een stukje linnen, in de meest letterlijke zin dus een vreemd lichaam, in elk geval niet het ónze. Het lijk waarin het scalpel van de geleerde gleed, had  net zo goed het dode lichaam van een marsmannetje kunnen zijn, of het kadaver van een aap.  

            Willens nillens is de leraar biologie die de seksualiteit 'uitlegt', op dezelfde vervreemdende wijze bezig. Hij dissecteert de seksualiteit, legt ze uit door ze letterlijk uiteen te leggen, en snijdt er juist daardoor het voornaamste uit weg: die mysterieuze tinteling, die zich niet laat vatten in een geleerd betoog, zich dus ook niet laat meedelen door zulk betoog. Die tinteling is nu eenmaal geen geleerde kwestie, het is een passionele kwestie. En passie kan men alleen maar voelen, niet kennen, zoals men de temperatuur van het badwater kent, of de geschiedenis van België kent, of ... de inhoud van een teelbal kent. 

            Juist omdat die tinteling niet van de geleerde orde is, en zij derhalve in het geleerd betoog ook niet ter zake doet, kon daar in die goedgevulde studiezaal zo openlijk over seks worden gesproken. Uiteindelijk ging het daar niet om die wonderbaarlijke dingen die zich aan ons, jonge snaken, persoonlijk begonnen voor te doen. Het ging om de o! zo pertinente vraag, wát er precies gebeurt, dag na dag, en week na week, gedurende negen maanden lang, als een spermazaadje en een eicel toevallig tegen mekaar botsen. Iets waarvan we, eerlijk gezegd, niet vaak wakker lagen toen. 

            De tinteling die ons wél wakker hield, is van de orde van de betovering. Dat deze méér met vlinders dan met Latijnse termen te maken heeft, is een ontdekking van de poëet. Maar de dichter staat schaakmat zodra de geleerde ten tonele komt. Betovering laat zich immers niet uitleggen. De tovenaar, bijaldien hij ooit ergens heeft bestaan, heeft de betovering geschapen, en heeft er verder wijselijk het zwijgen toe gedaan, goed wetend dat elke poging om ze uit te leggen, er afbreuk aan doet. Hij heeft de betovering geïnstalleerd, en ze simpelweg betovering laten zijn.

Dit artikel delen?

Graag je mening (waardering en/of commentaar) over deze inzending.
Schrijvers stellen je waardering en/of commentaar bij een artikel erg op prijs!

Je waardering voor een artikel

Hits: 283

(De gemiddelde waardering is 4 door 3 stem(-men)

Reacties   

# "Betovering laat zich immers niet uitleggen."Junior Leroux 28-10-2019 10:00
Mooi verwoord!
# RE: "Betovering laat zich immers niet uitleggen."Lieven Vandekerckhove 28-10-2019 11:11
Dank u, Junior!
# Mooi geschrevenVera Bijma 27-10-2019 18:12
Inderdaad prachtig geschreven, Lieven!
# RE: Mooi geschrevenLieven Vandekerckhove 28-10-2019 11:14
Dank u, Vera!
# Prachtig geschreven!Hans Van Battel 27-10-2019 15:27
Maar m.i. staan wetenschap en poëzie eerder in patstelling tegenover elkaar; of misschien beter: er wordt een ander spel gespeeld. De kern van wat je schrijft is immers niet te vatten in wetenschappelij ke termen, net zomin een dichter de kern kan vatten van wetenschap.
Maar de poëtische hoek van waaruit jij schrijft kan geen mens onberoerd laten.
# RE: Prachtig geschreven!Lieven Vandekerckhove 28-10-2019 11:12
Dank u, Vera!
# RE: Prachtig geschreven!Lieven Vandekerckhove 28-10-2019 11:16
Dank u, Hans! Ik kan alleen maar beamen wat u schrijft over de relatie tussen dichtkunst en wetenschap.

Login of registreer (gratis) om een reactie te plaatsen

Tags: Cursiefje
Misschien wil je de volgende inzending ook wel lezen...

Het prachtige sprookjesboek

Geschreven door Luc Verschuren. Geplaatst in Volksverhalen.
Er was eens een prachtig sprookjesboek. Zoals je je graag een sprookjesboek voorstellen wilt, met een mooie kaft, hardcover en bovenal groots en dik. Met sierlijke gouden l...
Actuele Top 3 van deze rubriek

ZEN

22, mrt, 2020 Diane Thone

In haar blauwbebloemde kleed

30, apr, 2020 Lieven Vandekerckhove

Eerst even de wereld redden

23, apr, 2020 Vera Bijma
 
Periodiek verwijderen we 'oudere' inzendingen o.b.v. geen of lage waarderingen door bezoekers. Door een waardering (1-5 sterren) te geven bepaal jij dus mede de continuïteit in publicatie van een inzending!