Voor schrijvers, door schrijvers
Exit

Cursiefje

Bij cursiefjes verwachten wij een korte tekst, vaak geschreven in de ik-vorm, met gebruik van eenvoudige taal, die echter door de taalhumor vaak verrassend en origineel wordt. Het cursiefje vertelt iets over de dagelijkse realiteit, waarmee verbeeldingselementen worden vermengd, heeft een humoristisch-luchtige toon, vaak gecombineerd met een droefgeestige ondertoon en  relativeert de realiteit en verzacht de problemen. 
Aantal gepubliceerde inzendingen: 378

Exit

Behalve een wat uit de hand gelopen experiment, is er mij van de scheikundelessen in het voorlaatste jaar van het middelbaar onderwijs niet veel bijgebleven. Des te levendiger staan mij deze voor de geest, die we in het laatste jaar kregen. Niet dat de scheikunde mij beginnen boeien was, verre van. Maar ik duchtte de leraar. Ons college zou geen opvoedingsgesticht van formaat geweest zijn, had het juist niet voor de zogenaamd wetenschappelijke vakken dié leraars weten te vinden wier imposante fysieke verschijning de garantie vormde dat er uit onze groep ook wel enkele fysici of chemici zouden geperst worden. Ik vraag me nu zelfs een tikkeltje rancuneus af, of we in het vak niet méér de leraar, dan wel in de leraar het vak vreesden.  

            In het laatste jaar werd ons voor scheikunde een boom van een vent voorgezet. Buiten zijn leeropdracht kwam hij met ons niet in contact. Hij had ook vroeger nooit onze wegen gekruist, maar wij kenden wel zijn faam, en ik kan verzekeren dat dit wat betekende.  

            In tegenstelling tot wat ik verwacht had, liep het allemaal vrij vlot van stapel. Ik had nu eenmaal de beginselen der chemische wetenschap niet geassimileerd, en ik was niet bereid om in mijn laatste jaar nog veel extra hooi op mijn vork te nemen voor een weinig nuttige recapitulatie. En daar de leraar ons nooit testte, zou de eerste confrontatie maar plaatsgrijpen op het einde van het eerste trimester. Eén zwaard hing me echter permanent boven het hoofd: in de laatste twee jaren werden ieder trimester twee vakken aangeduid, waarvan het proefwerk mondeling zou worden afgenomen. Was ik in het vorige jaar nog gespaard gebleven, de kans dat ik de eindmeet zou halen zonder ook maar één mondelinge ondervraging voor scheikunde was natuurlijk niet zeer groot. Het eerste trimester viel in dat opzicht nog mee. Weliswaar kreeg ik maar drie punten van de twintig die er te verdienen waren, maar ik moest er tenminste niet de beproeving van een mondelinge ondervraging voor doorstaan. Na al die jaren acht ik de tijd rijp om het embargo op te heffen dat op deze historische waarheid gerust heeft: die drie punten had ik niet eens verdiend; ik had een kladje afgesmeekt van mijn rechterbuur (links waren mijn voorstellen op onwil, ja zelfs op oneerlijkheid gebotst, want die vent was op chantage uit). 

            Het tweede trimester begon al even zakelijk als het eerste. De leraar moet mij na de correctie van het eerste proefwerk wel voor een debiel gehouden hebben, maar hij liet daar nooit iets van merken. Sterke karakters, die zó hun roerselen beheersen. Pasen naderde, en mijn hart bonsde in mijn keel toen het ogenblik aanbrak waarop de mondelinge proefwerken werden aangekondigd. Ik bad en bezwoer alle heiligen uit de hemel. En zie, heeft mijn geloof geen bergen verzet, het verzette dan toch maar weer het mondelinge proefwerk scheikunde. Het resultaat van de schriftelijke proef was niet zoveel slechter dan met Kerstmis: ik ging er maar één punt op achteruit. Wel waren de punten deze keer duurder uitgevallen, want voor elk punt schonk ik mijn gewillige buurman met Pasen één pakje sigaretten, terwijl ik met Kerstmis voor dezelfde prijs drie punten had binnengerijfd.  

            Daarmee was de mis echter nog lang niet uitgezongen. Nog was ik het college niet uit. Ik voelde het net hoe langer hoe smaller worden, de mazen hoe langer hoe kleiner. De dreiging werd tenslotte zo tastbaar, dat ik mij op geen enkel middel meer verliet om het gevaar af te wenden. Recht moest geschieden, en recht zou geschieden. Klein en angstig ben ik naar het proces gegaan. Het was de laatste dag van de proefwerkenweek, en de allerlaatste dag die ik als leerling op het college zou doorbrengen. Eigenlijk was het al vakantie voor mij, en de weemoed om het voorbije begon zich reeds op te dringen nog vóór de deur in het slot viel.

            Om half negen kwamen we in de grote studiezaal bijeen. De namen van de eerste vijf slachtoffers werden afgeroepen. Ik had meteen prijs. Met lood in de schoenen nam ik vooraan plaats. Het zou dus vlug afgelopen zijn. De examinator ging van bank tot bank, en dicteerde voor elk van de vijf een verschillende vraag. Ik weet niet of hij van mij verlangde dat ik zijn geleerde woorden in chemische formules omzette, dan wel de opgave opzettelijk zo vlug dicteerde om mij op de valreep te laten voelen dat het hem ernst was, maar de vraag was beëindigd vóór ik één enkel symbool had neergepend. Ik vroeg hem dus zo beleefd en zo onderdanig mogelijk om de vraag te willen herhalen, en schreef toen zoveel van zijn woorden neer als ik kon onthouden. Het zag ernaar uit dat hij mij een verbinding wilde doen uitschrijven, maar ik keek hopeloos op tegen die taak, daar ik zelfs niet in staat was de te verbinden elementen te formuleren. Ik schreef dus maar liever niets, en toen hij voor nazicht terug bij mijn bank kwam staan, en mijn blad praktisch blanco vond, dicteerde hij zonder enige commentaar de tweede vraag. Ik kon er weer niet veel mee aanvangen, en om toch maar de indruk te geven er mee bezig te zijn, begon ik radeloos de enige formule op te schrijven die ik mij op dat ogenblik herinnerde, tientallen en tientallen keren na elkaar, ook al had ze met de gedicteerde vraag geen uitstaan. Ze staat nu voor het leven in mijn geheugen gegrift: AgCl. Stel je voor, ik wist zelfs wat ze betekende, en ik weet het nóg: zilverchloride, bah! Het zweet brak mij langs alle kanten uit, en ik durfde niet opkijken toen hij het blad naar zich toe draaide, en het enkele seconden bekeek. Cynisch ging hij echter door; alsof er geen vuiltje aan de lucht was, dicteerde hij een derde vraag. Ik weet dat ik toen nog een andere formule kende, H2O (waterstof, of water, wat is het nu?), maar ze moet mij niet te binnen gevallen zijn, want ik begon opnieuw mijn blad vol te smeren met AgCl, AgCl, AgCl ...Uiterlijk kalm, maar innerlijk waarschijnlijk een kruitvat, doemde hij op. Het was muisstil in de grote zaal. Toen hij vóór mij stond, hing er elektriciteit in de lucht. Ik voelde dat de kleinste vonk voldoende was om hoogspanning te ontladen. Hij bekeek mijn blad, en zweeg. En als om de spanning én de spot nog wat méér op te drijven, dicteerde hij een vierde vraag. Misschien zou hij het als een kwaadwillige uitdaging beschouwen indien ik verder met zilverchloride bleef spatten, dacht ik, en waar zou dat dan eindigen? Ik schreef dus maar niets meer. Het was kwart vóór negen toen hij terug naast mij stond, mijn blad bekeek, en dan eindelijk verlossend met veel misbaar een arm in de hoogte wierp, en in het sappigste dialect schreeuwde, zodat de hele bende opschrikte: “t Is nul over heel de route, mak da’j weg komt!" 

            Heel even was er opschudding, maar vóór ik het zelf wist, zat ik terug op mijn gewone plaats, en had iemand anders mijn plaats vooraan ingenomen. De hoofden zakten terug over de scheikunde, en ik beantwoordde links en rechts een glimlach van verstandhouding. Nu is alles over, dacht ik, en het is nog maar kwart voor negen. Ik keek vóór mij uit, liet mijn blik glijden over de vertrouwde voorwerpen, zocht de vertrouwde gezichten. Ik bekeek ze één voor één, zoveel jaren had ik met hen samengeleefd. Ik bekeek de examinator vooraan, hij stond als een rots in de branding. Het ganse beeld rondom mij kreeg de wasem van een impressionistisch tableau, en ik wist dat dit het sein was waarop ik er mij voor goed moest kunnen van losrukken.

Dit artikel delen?
Auteur van dit artikel:
© Lieven Vandekerckhove
Klik op de naam of afbeelding van de auteur voor meer informatie.
Hits: 91
Publicatie op .
 
  Meer van deze schrijver:

Geef een waardering voor: "Exit"

Geschreven door Lieven Vandekerckhove . Geplaatst in Cursiefje.
Klik op de naam of afbeelding van de auteur voor meer informatie.
Grammatica & Spelling:
Passend in deze rubriek:
20.10.20
Feedback:
Weer een prachtig verhaal, Lieven.
Met heel veel plezier gelezen.
Grammatica & Spelling:
Goed
Passend in deze rubriek:
Ja
  • Lezenswaardig:
    100%
Show more
0 van de 0 lezers vond deze review nuttig
  • Lieven Vandekerckhove 20.10.20
    Dank u, Louise, voor weer eens een mooi compliment.
17.10.20
Feedback:
Prachtig stuk en herkenbaar ook. Ik faalde jammerlijk in dergelijke vakken. Wiskunde, Natuurkunde en Scheikunde. En nu mijn dochter van twaalf eveneens. Ze heeft discalculi, maar helaas moet ze het toch maar kunnen. We zitten dan ook enorm in de knoei omdat je deze vakken bijna nergens meer kan laten vallen, zonder dat het grote gevolgen heeft voor haar verdere opleiding. Ik leef dus met terugwerkende kracht met je mee.
Grammatica & Spelling:
Goed
Passend in deze rubriek:
Ja
  • Lezenswaardig:
    100%
Show more
0 van de 0 lezers vond deze review nuttig
  • Lieven Vandekerckhove 17.10.20
    Dank voor je appreciatie, Nicole.
    Dat oerslecht resultaat voor scheikunde heeft me niet geschaad. De enige beperking die eruit voortvloeide, was dat ik geen geneeskunde kan studeren aan de universiteit, maar dat was sowieso ook niet mijn wens.

Jouw feedback hier?

Dat is mogelijk met een waardering en/of jouw commentaar te geven.
Ook kun je reageren op commentaar van anderen.
 
Periodiek verwijderen we 'oudere' inzendingen o.b.v. geen of lage waarderingen. Door een waardering te geven bepaal jij dus mede de continuïteit in publicatie van een inzending!