Eric Deprez

PRIMO LEVI en ik

© Eric Deprez op 16.09.2022.

Met een schrijver kan je een relatie opbouwen, ook al schrijft hij van ver, over de grenzen van de tijd heen.
Primo Levi was geen groot schrijver. Hij schilderde typetjes. Zijn verhalen waren best leesbaar. Hem wachtte een zekere tijdelijke populariteit.
Maar hij leefde in een tijd, die achteraf nog altijd als beroerd wordt beschouwd. In Italië zwaaide Mussolini de plak en, al had hij Hitler de weg gewezen, nu leerde hij bij van zijn voormalige leerling: ook de Italiaanse joden waren aan liquidatie toe.
Zo belandde Primo in Auschwitz en overleefde er een jaar. De menselijke smart en lijden verhieven zijn relaas “Is dit een mens?” tot wereldliteratuur.
Hij was zijn oorspronkelijke stijl trouw gebleven, maar de anekdotiek van de alledaagsheid was die van de onvoorstelbare gruwel geworden. De dood heerste alom. Alle menselijkheid was verdwenen.
Soms evenwel lichtte iets op uit bijna een droomwereld van weleer. Zo had hij nog wel eens vrouwen gezien: kaalgeschoren, voorovergebogen, hongerend, lijkachtig, op klompvoeten was er een rij door het kamp gemarcheerd. Ze hadden alle vrouwelijkheid verloren. Dan zag hij in het labo van IG Farben, waar hij dwangarbeid verrichtte, opeens een paar echte, Poolse vrouwen. Ze waren goed doorvoed, hadden krulhaar, droegen nylons; ze giechelden en roddelden; ze braken een kolf zonder doodstraf. De andere wereld bestond ergens nog.
Toen het kamp door de Russen werd bevrijd, bleek die andere wereld niet zomaar terug. De Russen wisten niet zo goed wat ze met de gevangenen moesten aanvangen. Het waren geen vijanden, maar ook niet meteen medestanders. Op treinen zeulden de bevrijden nu zowat een jaar door Rusland, van station naar station, niet vrij, niet gevangen. Zo erg dat Primo het vreemde heimwee beviel: met de gedegen, goed georganiseerde Duitsers zou dat nooit het geval zijn geweest!
In het gezelschap reisde ook een vrouw. Toen ze beiden toevallig samen waren, was bij hem een vreemd gevoel opgeleefd dat hem lang onwerelds had geleken. Maar daar was het giftige besef binnengeslopen: ze had alleen overleefd, omdat ze zich tot kamphoer had geleend.
Na jaren had Primo weer zijn Italië bereikt, waar de oorlog lang voorbij was en het vergeten heel snel was ingetreden. Hij had geschreven tegen die vergetelheid in. Was dat nu de mens geweest? Pas bij de herdruk, jaren later, had zijn roman bekendheid verworven. Nu wordt het boek nog wel eens historisch voorbeeldig in een school gelezen, maar daar vooral omdat het vrij dun is.
Toen Primo (waarschijnlijk) zelfmoord pleegde, was Auschwitz  - dat voor anderen al zo ver weg in de tijd was geschoven -  ongetwijfeld met hem mee diep in het trappenhuis gestort.

Hier je gedicht of verhaal toevoegen s.v.p.

Enthousiast over deze inzending?

We nodigen je graag uit om je mening te geven over deze publicatie. Dat is mogelijk door een commentaar van jou toe te voegen en/of door een waardering te geven. Klik hieronder s.v.p. op het gewenste item!

  • Jouw commentaar toevoegen? Schrijvers stellen je tips en opmerkingen op prijs. Dat is mogelijk in de tekstbalk

    Voeg hier je commentaar toe...
    You are a guest ( Sign Up ? )
    or post as a guest
    Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

    Wees de eerste om commentaar te geven.

    10.12.22
    Graag je feedback over de schrijfkwaliteit en schrijfstijl van deze inzending.
    Indrukwekkend, goed beschreven, Eric.
    Show more
    0 van de 0 lezers vond deze review nuttig
    16.09.22
    Graag je feedback over de schrijfkwaliteit en schrijfstijl van deze inzending.
    Zeer interessant stuk, Eric.
    Show more
    0 van de 0 lezers vond deze review nuttig
    Je kunt ook een waardering geven voor deze publicatie!
  • Graag jouw waardering voor de kwaliteit van deze inzending: 1=minimaal, 2=matig, 3= voldoende, 4=goed, 5=perfect.
    Schrijf een commentaar
    PLG_VOTE_STAR_INACTIVEPLG_VOTE_STAR_INACTIVEPLG_VOTE_STAR_INACTIVEPLG_VOTE_STAR_INACTIVEPLG_VOTE_STAR_INACTIVE
     
    Je kunt ook een commentaar toevoegen voor deze publicatie!
  • Toelichting

    Op Schrijverspunt kun je in principe bij elke publicatie, d.m.v. een commentaar en/of een waardering, je mening geven. Alleen als een auteur feedback niet op prijs stelt is de mogelijkheid niet zichtbaar. De praktijk heeft geleerd dat de meeste auteurs feedback op prijs stellen. We nodigen je dan ook graag uit om je mening te geven over een publicatie. Dat is op twee manieren mogelijk:

    Commentaar

    Je kunt jouw commentaar geven op een publicatie of reageren op een ander commentaar of reactie.
    • Je kunt jouw commentaar toevoegen in de tekstbalk (Voeg hier je commentaar toe...) van het blok commentaar. Je commentaar is dan direct zichtbaar. Bij je commentaar kun je b.v. ook een emoji toevoegen.
    • Wil je een reactie toevoegen bij een ander commentaar of reactie? Klik dan bij het betreffende commentaar op 'Reageer'. ook dan verschijnt er een mogelijkheid om je tekst toe te voegen.
    • Elk commentaar is welkom. Dus geef gerust aan als je de publicatie met plezier hebt gelezen, maar ook opmerkingen over de stijl en het taalgebruik van de publicatie worden op prijs gesteld. Een mooie manier voor auteurs om eigen schrijfwerk te verbeteren.
    Commentaren of reacties lezen.
    • Bij elke publicatie kun je de commentaren of reacties lezen. Op de homepagina is daarnaast ook nog eens een overzicht van de actuele commentaren/reacties te vinden.
    • Wil je een bericht ontvangen van nieuwe commentaren/reacties dan kun je dat bovenin het blok Commentaar aangeven bij 'Ontvang een bericht bij nieuwe commentaren' of als je zelf een commentaar of reactie geeft.
    • Wil je alleen de commentaren zien bij een publicatie en geen reacties daarop? Klik dan bovenin het blok Commentaar op 'Inklappen alles'.
    Voorwaarden:
    Schrijvers en dus ook wij stellen een commentaar bij een publicatie erg op prijs. We proberen daarbij de mogelijkheid op Schrijverspunt om feedback te geven liefst zonder regels te laten. Dat vraagt alleen soms wat tolerantie en misschien wat invoelingsvermogen voor de ander. Samengevat respecteer elkaar.
    Is een commentaar of reactie volgens jou ongepast? Door met je muis over het commentaar of de reactie te gaan verschijnt er rechts een vlaggetje. Klik daar op om dit te melden bij websitebeheer.

    Waardering:

    Je kunt  commentaar geven op een publicatie, maar het is ook mogelijk om een waardering in cijfers te geven. Bij een waardering gaat om een beoordeling door jou van de kwaliteit van de publicatie. Je kunt kiezen uit 5 mogelijkheden om op te stemmen. 1=minimaal, 2=matig, 3= voldoende, 4=goed, 5=perfect.  De waardering is anoniem.
Hits: 328
Lekkerboek voor betaalbaar leesplezier
Tweedehands boeken
Nu opruiming!

Schrijversblok, notitieboek voor schrijvers

- Klik hier!-

test

Meer publicaties lezen of zelf meedoen aan een schrijfactiviteit?

Klik op een van de mogelijkheden.