Voor schrijvers, door schrijvers
544 inzendingen in deze rubriek

Ook jouw tekstbijdrage is welkom en meedoen is gratis.

Column

Een column is een artikel waarin de schrijver zijn mening geeft over een onderwerp. Soms is de tekst humoristisch, soms provocerend, maar het is altijd de persoonlijke kijk op de wereld van de columnist. Een columnist geeft een beschrijving van een gebeurtenis en maakt daarbij zijn eigen mening duidelijk. Een column moet een emotie bij de lezer losmaken, de lezer moet erom kunnen lachen, het stemt hem tot nadenken of maakt hem boos. Columns zijn wat minder uitgebreid en graven doorgaans minder diep dan essays, maar gaan verder dan de meeste cursiefjes.
Klik hier
Eerst inloggen of (gratis) aanmelden s.v.p. om je artikel in te zenden.
(klik op de button om in te loggen of je aan te melden)

135 Hits

Publicatie op:
Kromtaal en beeldwoeker

Dat onderwijs in het Nederlands, of dat nu als eerste of als tweede taal moet dienen, een ereplaats in het verdomhoekje heeft is oud nieuws. Wat ook onze nationale trots moge zijn – klompen, tulpen, Rembrandt, Rutte, het belastingstelsel of een concern dat Van Oranje heet: onze taal is het niet. Waar een Italiaan moeiteloos de eerste regels van Dantes inferno citeert, al was het maar om te laten horen hoe verdwaaldheid klinkt, vindt Nederland het al meer dan genoeg als iemand als voorbereiding op een academische studie een aantal vragen naar aanleiding van een stukje tekst kan beantwoorden. Dan heeft de examinandus/a blijk gegeven “begrijpend te kunnen lezen” en daarmee wordt deze geacht zelfstandig een betoogje op te kunnen zetten.

Taalachterstand is inmiddels een betrekkelijk begrip geworden. In gangbaar Nederlands is “hun” inmiddels al de meervoudsvorm van “hij / zij”, en samengestelde woorden aaneen schrijven is te moelijk voor de gemiddelde communicatie deskundige. Maar gelukkig neemt niemand daar meer aanstoot aan: het meldpunt van de website SOS (Signalering Onjuist Spatiegebruik) heeft de pijp al enkele jaren terug aan Maarten gegeven. Dus staat er vrolijk “zware spullendoos” op een kleinformaat verhuisdoos, waar je uiteraard bij voorkeur kleine, lichte dingetjes in doet. En als je wasmachine meurt als een moddersloot, koop je de Stinkende Wasmachine Reiniger van HG: blijkens de verpakking verspreidt die een nog ergere stank.

Pogingen tot bloemrijk of betekenisvol formuleren kunnen  ook fraaie stijlbloempjes opleveren. Zo vraagt een christelijke omroep al programma’s lang “Voor wie steek jij een kaarsje op?” Hopelijk is de vraag ook gericht aan niet-rokers, maar dan nog blijft de vraag hoe (on)gezond paraffine is. Decennialang was de politiek de plek bij uitstek om kromme en idiote beeldspraken tegen te komen. Nu dreigt de journalistiek het stokje over te nemen als het gaat om formuleringen die taalliefhebbers de tenen doen krommen.

“In verpleeghuis Brinkhoven voltrekt zich een slagveld achter gesloten deuren” hangt dan als kop boven een artikel over het Covid-drama in een zorginstelling. De lezer moet wel meteen zien dat het erg was. Dus neme men enkele formuleringen met extra beeldende lading (“voltrekken”, “achter gesloten deuren” “slagveld”) gooie deze in een kom, even de staafmixer erop en hup, hapklare emotie. Op dezelfde manier belanden we in “een mondkapjesmaatschappij die het verlengde is van een proces dat al eeuwen bezig is”, en kan “het coronavirus opeens veranderen in zoiets als de Hulk en op hol slaan”.

Waren beeldspraken en vergelijkingen ooit bedoeld om iets aanschouwelijk te makene en daarmee inhoud te ondersteunen, tegenwoordig moeten ze vooral de auteur ondersteunen. Wie voldoende wereldvreemde vergelijkingen bij elkaar sprokkelt moet wel een cursus “creative writing” hebben gevolgd. Of is geschoold in communicatie via (oh, nee, middels) Jip en Janneke-taal. In beide gevallen moet “de doelgroep bereikt worden”. Lezen is niet langer het betrokken raken bij een verhaal, maar het tot zich nemen communicatie. Niet het genoegen van de lezer staat centraal, maar de identiteit van de afzender.

Want McLuhans stelling “the medium is the message” heeft een nieuwe dimensie gekregen. Het verhaal wordt voertuig voor de verteller in plaats van omgekeerd. Wat je te melden hebt waardeer je op tot “informatie”, en waar je het meldt is niet langer de kroeg of de dorpspomp, maar een  “podium” of “platform”. Daarbij krijgt ieder platform als vanzelf zijn eigen deelnemers: Bekende Nederlanders op de publieke media, brave burgers op Facebook en het droesem in de krochten van het internet. Sinds de uitvinding van de “alternatieve feiten” geeft niet alleen de vorm, maar ook de inhoud van het verhaal uiting aan de menselijke behoefte zich te profileren: iedereen zijn eigen werkelijkheid op zijn eigen platform.

Het zou interessant zijn om uit te zoeken of die onderscheidingsdrift zich meer dan elders in Nederland manifesteert. Ook zonder daar verschijnselen als “viruswaarheid” en “5g-pyromanie” bij te betrekken kun je stellen: bedachtzaamheid is in (het) Nederland(s) dun gezaaid. Engelsen kijken wel uit “to shoot off their mouth” of “to put their foot in their mouth”: uitdrukkingen waar het Nederlands geen tegenpool van heeft. In plaats daarvan gaan wij er prat op “geen blad voor de mond te nemen”. Geldt dat ook voor schrijven in het Nederlands?

Wie schrijft die blijft, maar of wat er komt te staan ook werkelijk beklijft? Beter goed gedacht en stil gezwegen dan alles in het wilde weg maar neergeschreven.


Feedback voor schrijfactiviteiten

Review voor: "Kromtaal en beeldwoeker"

26.11.20
Feedback schrijfkwaliteit
Compliment Bob, ik vind het een heel goede column geworden. Met plezier gelezen en veel herkend, misschien ook, omdat ik zelf in Hongarije woon en best wat verschillen bemerk tussen de twee landen.
(Niet het geneoegn in je tekst wil je vast nog wel even veranderen met de bewerk knop :) )
  • Tevredenheid over de schrijfkwaliteit
    100%
Show more
0 van de 0 lezers vond deze review nuttig

Ook graag je review voor een van de oudere inzendingen...

  • Ontbindende leeftijdsdiscriminatie (365) Han Maas 22-04-2020

    De maatschappelijke druk op de regering en de economie wordt steeds groter. En – het ergste – er is een zondebok gezocht en gevonden: “De overheid kan sterfte niet voorkomen bij oude mensen die...

    Lees meer: Ontbindende...