Voor schrijvers, door schrijvers

Column

Een column is een artikel waarin de schrijver zijn mening geeft over een onderwerp. Soms is de tekst humoristisch, soms provocerend, maar het is altijd de persoonlijke kijk op de wereld van de columnist. Een columnist geeft een beschrijving van een gebeurtenis en maakt daarbij zijn eigen mening duidelijk. Een column moet een emotie bij de lezer losmaken, de lezer moet erom kunnen lachen, het stemt hem tot nadenken of maakt hem boos. Columns zijn wat minder uitgebreid en graven doorgaans minder diep dan essays, maar gaan verder dan de meeste cursiefjes.
Aantal gepubliceerde inzendingen: 597
Klik op de profielnaam of -afbeelding van de schrijver voor meer informatie en een overzicht van zijn/haar schrijfactiviteiten.

Existentialisme (nog maar eens...)

| Hans Van Battel

Iedereen heeft zichzelf natuurlijk al wel eens de vraag gesteld: Wie ben ik? 
Meestal vraag je je dan af in hoeverre je jezelf kent: wat je karakter en persoonlijkheid is.

Maar je kan je ook afvagen wie je als mens bent, zonder een psychologische of ethische connotatie erbij. 

Het gaat je er dan niet om hoe je jezelf onderscheidt tov een ander (op intellectueel niveau, goede of slechte eigenschappen, relationele vaardigheden...), maar simpelweg: jij als menselijk individu hebt de unieke eigenschap om vragen te kunnen stellen over het wezen wat je zelf bent. Elk mens kijkt in -en bevraagt- zichzelf. Dat maakt een mens uniek in het voor ons bekende heelal.

Er zijn zo'n 10-tal dieren die zichzelf kunnen herkennen. Dat is vastgesteld door o.m. de 'spiegelproef'. Maar de mens gaat duidelijk nog een fundamentelere stap verder door zichzelf af te vragen wie hij is. Uiteraard is dit evolutionair ontstaan, maar daar gaat het binnen het existentialisme niet om. De evolutie geeft ons, net als alle wetenschappen, een antwoord op de vraag 'hoe' iets ontstaat en tracht overal verklaringen voor te geven.

Existentialisme is eerder het besef dat de mens het enige bekende wezen is dat zichzelf voortdurend ontdekt, en dat doet met niets anders dan zichzelf. De mens kijkt de kosmos in en tracht zijn plek erin te vinden. Evengoed kijkt de mens in zichzelf en tracht de kosmos erin terug te vinden. 

Is dat geen wonder?

Ieder die zichzelf exploreert stuit natuurlijk op de grenzen van datgene waarmee hij dit doet: zichzelf. Vergelijk het met twee tegenover elkaar staande spiegels waarin je jezelf oneindig reflecteert. Dit spiegelbeeld zal je nooit iets anders kunnen laten zien dan een oneindige herhaling van jezelf, en niks anders. Maar dat spiegelbeeld verandert zichzelf voortdurend. Terwijl de ene mens zich spiegelt aan spiritualiteit, kijkt de ander de kosmos in via wetenschappen. Wat hier zo boeiend aan is, is dat de mens zichzélf hierdoor verandert: de vragen die hij zichzelf en de wereld stelt, én de antwoorden die hij hierop formuleert, maken dat de mens evolueert. 

Ten goede of ten slechte, dat is niet het punt. Als de mens terugblikt in zijn geschiedenis ziet hij zichzelf evolueren in een neverending story. 

Dat is zo wonderlijk dat tot voor enkele honderden jaren dit onmogelijk werd gedacht zonder het bestaan te vooronderstellen van één of andere transcendente God die als het ultieme object buiten ons staat en de wereld bestiert. 

En laat dat nu in essentie precies hetzelfde gezichtspunt zijn van waaruit wetenschappen ons -sinds enkele honderden jaren- kennis laten maken met de wereld. Een wetenschappelijke blik ontdoet zich volkomen van het subject waarvan het zich bedient, net als een transcendente God. De positie die beiden bekleden is misschien nog het best te omschrijven als vanuit het Grote Niets. Voor veel mensen (mezelf incluis) is dit gezichtspunt onverteerbaar. Dit uit zich in de roep: Er moet toch 'Iets' zijn! Of de aanroeping tot een persoonlijke God. Of de zucht naar een spirituele oceaan waarin we drijven...
Ons bestaan lijkt anders zo eindeloos zinloos: we zijn al even toevallig in het leven geworpen als de noodzaak eraan dood te gaan.

Voor mij ligt in de verschrikking van deze 'contingente noodzaak' de ultieme uitdaging. Ik kan niet berusten in de ultieme fictie waarin ik me dan 'gedragen' zou 'weten'.

Ook al lijken deze existentiële vragen niet te leiden tot vastomschreven duidelijke antwoorden, ze van me afwerpen zou ik ervaren als de ultieme overgave. Ik ben mens! Zo geboren, zo gedoemd en zo verschuldigd!

 
 
 
 
Dit artikel delen?

Graag je mening (waardering en/of commentaar) over deze inzending.
Schrijvers stellen je waardering en/of commentaar bij een artikel erg op prijs!

Je waardering voor een artikel

Hits: 192

(De gemiddelde waardering is 3 door 2 stem(-men)

Reacties   

# RE: Existentialisme (nog maar eens...)Guido Aerts 13-01-2020 14:05
Op naar de zielenknijper, allebei! Neen, jij niet Diane.
# RE: Existentialisme (nog maar eens...)Hans Van Battel 13-01-2020 16:03
Dan zijn we dus nu met ons drie! :lol:
# RE: Existentialisme (nog maar eens...)Hans Van Battel 13-01-2020 16:07
Immers: alleen een gek zou eraan twijfelen dat Diane niet mee moet!
...Euh, jaaa... dan zijn we dus nu al met z'n vieren... Kunnen we tenminste kaarten!
# ExistentialismeDiane Thone 13-01-2020 16:25
Hela, allemaal over mijn hoofd beslist?
# RE: ExistentialismeHans Van Battel 13-01-2020 19:09
Welja! Ik zei het toch: jij gaat sowieso mee!

Tenminste, zonder verweer van de heer Sneer, zonder meer!
# ExistentialismeDiane Thone 13-01-2020 16:23
Heu....mag ik meespelen? Lijkt me plezant
# WonderlijkHarmen Sneer 12-01-2020 18:35
Het is een wonder dat iemand deze narcistische filosofie leest! Je zou eens met een psycholoog moeten praten, Hans. Ik weet zeker dat hij/zij je op weg kan helpen in deze vragenreeks van je existentie, en anders verwijzen naar een psychiater. Ikzelf denk altijd maar aan Bert en Ernie: "Wie ben jij, Bert?" Bert: "Ik ben Bert!" Ernie: "En ik ben Ernie!"
Hoe ingewikkeld kan het zijn?
# RE: Existentialisme (nog maar eens...)Diane Thone 05-01-2020 22:23
Boeiend!
# RE: Existentialisme (nog maar eens...)Hans Van Battel 12-01-2020 20:36
O ja? Dan moeten we samen naar de psychiater hé... Meneer Sneer heeft zeker een goed adres!

Login of registreer (gratis) om een reactie te plaatsen

Tags: Columns
Misschien wil je de volgende inzending ook wel lezen...

Feministisch Protectionisme

Geschreven door Harmen Sneer. Geplaatst in Column.
Er was een tijd, nog niet eens zo lang geleden, dat onze vrouwen niet veel in de melk te brokkelen hadden. De wereld was een mannenwereld, waarin mannen de besluiten namen ...
Actuele Top 3 van deze rubriek

Aan de basis

24, mrt, 2020 Eelco Visser

Dichtbij en veraf

29, apr, 2020 Eelco Visser

Ik ben een racist!

05, juni, 2020 Martin Reekers
 
Periodiek verwijderen we 'oudere' inzendingen o.b.v. geen of lage waarderingen door bezoekers. Door een waardering (1-5 sterren) te geven bepaal jij dus mede de continuïteit in publicatie van een inzending!