Voor schrijvers, door schrijvers
Blog

Column

Aantal gepubliceerde inzendingen: 657

Edmonia Lewis - zwarte kunst

Meer dan ‘dat is schoon’ of ‘dat is niet schoon’ kennen de meeste mensen niet van kunst. Dat moet ook niet van mij, het is gewoon een vaststelling.

Ik ben al blij als mensen zich een mening kunnen vormen en die durven uitspreken.

The usual suspects in de kunst kent men nog, de grote namen, daarna begint het te vervagen. Dat is ok. Ik ken ook de ballen van wiskunde en daar zullen wiskundigen eens om lachen.

Maar als we dan bij vrouwelijke kunstenaars uitkomen is het zelfs niet meer in het duister tasten voor de meesten, it’s lost in suburbia.

Alle begrip daarvoor, ze zijn lang genoeg in de schaduw moeten blijven zodat niemand hen ooit echt goed heeft gezien.

Vanaf de tweede helft van de twintigste eeuw komt daar verandering in maar zelfs kunstkenners moeten al twee keer nadenken om aan twintig namen te geraken van vrouwen die iets betekend hebben in de kunst van voor die periode.

Zo kom ik bij Edmonia Lewis terecht.

National Portrait Gallery Smithsonian Institution

Het is niet gewoon een vrouw die het gemaakt heeft in de kunst in de 19e eeuw, ze was dan ook nog eens een kleurlinge in een Amerika dat nog leefde onder het juk van rassendiscriminatie.

Haar vader was Haïtiaan, haar moeder behoorde tot de Ojibwe – een Afrikaanse slaaf met andere woorden. 

Edmonia werd snel wees en werd opgevoed door tantes en door haar halfbroer.

Die zorgden ervoor dat ze kon gaan studeren – kunst – maar als zwarte op een school vol blanken in Amerika in 18-en-zoveel wou dat zeggen: racisme en pesterijen.

Ze werd ervan beschuldigd twee klasgenotes die met buikpijn naar de dokter waren gegaan, vergiftigd te hebben en Edmonia werd halfdood geslagen.

Er werd nergens enig bewijs gevonden van vergif maar dat had geen belang.

De school was haar liever kwijt dan rijk. Ze werd ervan beschuldigd, alweer, schildergerief gepikt te hebben en ze kon haar boeltje pakken.

Bye bye Edmonia auf Wiedersehen en tot nooit meer.

Van de ene kunstenaar rolde ze naar de andere om toch maar iets te leren. Steeds kunstenaars die openminded waren naar kleurlingen toe, en die voor de afschaffing van de slavernij waren.

Ze leerde er met marmer werken en nu en dan verkocht ze iets.

Haar faam in Boston steeg en er werden artikels aan haar gewijd.

Een vicieuze cirkel. Ze verkocht dus werd ze meer gevraagd voor interviews, haar naam werd meer genoemd dus verkocht ze meer.

Het is nu niet anders. Ons kent ons. Zo is het maar net.

Met het geld dat ze op korte termijn binnen kreeg verhuisde ze naar Italië – het mekka van de klassieke beeldhouwkunst.

Rome bood haar de mogelijkheid zich op te werken in de kunstwereld zonder eerst een gevecht te moeten leveren tegen vooroordelen en tegen oude witte blanke mannen.

Rome had geen verleden dat gebaseerd was op de Burgeroorlog en slavernij.

Edmonia kon er zich vrij bewegen en ze kon er werk maken dat haar verleden onder de aandacht bracht; werk dat samenhing met slavernij – Forever Free, waarbij een Afro-Amerikaan en een vrouw te zien zijn die de slavernij van zich afwerpen.


292px Forever Free by Edmonia Lewis 1867







Het punt is gewoon dat ze in Rome kon, wat in Amerika onmogelijk was.

Zwarte vrouw zijn die met kunst bezig was en hierbij haar verleden op de korrel nam.

Zoals steeds vergoelijkt roem veel.

Haar ster stond zo hoog aan de hemel dat Amerika plots viel voor Edmonia Lewis. 

Haar verleden had geen belang meer.

Ze werd erkend in de kunstwereld dus was ze Amerikaanse.

Zo hypocriet zijn ze daar wel.

Als het hen uitkomt wordt men in America great gemaakt, in het andere geval mag men aan de zelfkant van de maatschappij wat gaan klooien zonder ziekteverzekering of sociaal systeem om op terug te vallen. Een boeltje met nog grotere boeltjes die de grootste boel runnen.

Maar goed, Lewis werd in de armen gesloten en maakte dan haar meesterwerk the death of Cleopatra (160 x 79,4x116,8)





Smithsonian American Art Museum

Cleopatra wordt afgebeeld net nadat ze gebeten is door een giftige adder.

Het was een Cleopatra die nooit werd getoond. 

Dood.

In de kunst werd Cleopatra altijd afgebeeld voor haar zelfmoord. Dit realisme was nieuw. 

Voor Lewis was ook dit weer een verwijzen naar haar verleden.

Een Afrikaanse koningin die zichzelf van kant maakte.

Zwart Afrika. De diaspora. Slavernij en onderdrukking. 

Alles werd politiek.

En Amerika juichte want Edmonia Lewis was er een van hen.

Dat van die slavernij vroeger was trouwens maar om te lachen.

Net zo is België. Congo is en blijft een schandvlek, maar dat gaat niet meer om Edmonia Lewis.

Elk land heeft zijn verleden. Dat van België is ook zwart maar wederom, Edmonia is Amerikaanse slavernij.

Dit artikel delen?
Auteur: ©Dieter Ohler
Klik op de naam of afbeelding van de auteur voor meer informatie.
Hits: 181
Publicatie op .
Tags: Columns

Geef een waardering voor: "Edmonia Lewis - zwarte kunst"

Geschreven door Dieter Ohler . Geplaatst in Column.
Klik op de naam of afbeelding van de auteur voor meer informatie.

Jouw feedback hier?

Dat is mogelijk met een waardering en/of jouw commentaar te geven.
Ook kun je reageren op commentaar van anderen.
 
Periodiek verwijderen we 'oudere' inzendingen o.b.v. geen of lage waarderingen. Door een waardering te geven bepaal jij dus mede de continuïteit in publicatie van een inzending!