Loading...

Een fragment (een pagina, een afbeelding, een gedeelte van de tekst, etc.) geeft soms een aardig idee over de rest van een boek. Bezoekers krijgen d.m.v. een boekfragment kans om kennis te maken met het boek van de betreffende auteur. Auteurs stellen het op prijs als je een reactie geeft.
Door auteurs geschreven teksten worden niet gecorrigeerd of geredigeerd door de redactie van Schrijverspunt.

Zelf ook een boekfragment uit jouw boek toevoegen? Dat is mogelijk en gratis, als je boek vrij te koop is. Vergeet niet om behalve het fragment ook de titel, auteur, ISBN, prijs, etc. te vermelden.

Op zoek naar Ignazio Silone

9789462661943 silone voor
Voorwoord

In het midden van de jaren tachtig van de vorige eeuw ontmoette ik tijdens een rondreis in de USA een Italiaans echtpaar uit Florence met twee Italiaanse literatuur studerende dochters. Het leek een leuk gesprek te worden, totdat ik tegen de meisjes zei dat ook ik een grote belangstelling had voor de Italiaanse literatuur. Een van de meisjes vroeg mij welke Italiaanse auteur mijn voorkeur had en ik antwoordde zonder omwegen: ‘Ignazio Silone’ en ik stak meteen de loftrompet over hem af. De meisjes verstrakten en keken schuw naar hun vader, die duidelijk liet merken dat mijn antwoord hem absoluut niet beviel.

Hoewel de opmerkelijke renaissance van Silone in die tijd al in volle gang was en hij nu terecht beschouwd wordt als een van de beste Italiaanse auteurs van de vorige eeuw, maakt het hierboven vermelde gesprek toch duidelijk dat de in Europa en ver daarbuiten met roem overladen man nog steeds onverzoenlijke vijanden in zijn eigen land heeft. Buiten Italië heeft Silone nooit aan populariteit ingeboet. Men bleef zijn werken vertalen. Rond de eeuwwisseling zijn al zijn romans opnieuw in het Duits vertaald met fraaie inleidingen. Ook in het Engels zijn de romans van Silone verkrijgbaar. Nederland is achtergebleven. Weliswaar zijn de in ballingschap en vlak na zijn terugkeer geschreven romans in het begin van de jaren vijftig in het Nederlands vertaald, maar daar is het, voor zover ik kan nagaan, bij gebleven. Geen herdrukken en geen vertaling van de latere werken. Ik heb de indruk dat men niet meer weet wie hij is. En dat is erg jammer.

Toen ik in het begin van de jaren tachtig zijn roman ‘Vino e pane’ gelezen had, was ik zo onder de indruk, dat ik mij voornam om al zijn romans te lezen. Ik heb dit voornemen twee keer uitgevoerd, m.a.w. ik heb ze gelezen en herlezen. Ik wil nu, op een leeftijd die niet meer tot schrijven uitnodigt, een poging wagen om deze prachtige mens die ons zoveel te vertellen heeft aan de vergetelheid te ontrukken. Ik hoop dat dit boek het startschot zal zijn tot het herontdekken en opnieuw vertalen van zijn werken. De winst zal groot zijn.

Opdat de toekomstige lezer weet wat voor een man hij met Silone in huis haalt, volgt hier een korte karakteristiek: Silone, uit de Kerk en de communistische partij gestapt en daarom door beiden verketterd en vervloekt, gevlucht voor de fascisten, niet gewenst in het naoorlogse Italië, heeft heel zijn leven daaronder geleden dat zij het heftigst vervolgd worden, die onaangename waarheden zeggen. Maar hij is nooit opgehouden in zijn boeken zijn ene grote thema te behandelen: de wereld niet te accepteren, zoals zij is, eisen aan haar te stellen, daarbij oprecht te blijven, bereid zijn eigen leven op het spel te zetten.
Ben Esser

Voorbeschouwing

‘Een profeet wordt niet geëerd in zijn eigen land’. Silone heeft lange tijd de waarheid van deze Bijbelse uitdrukking aan den lijve onder­vonden. Er is nauwelijks een groter contrast denkbaar dan tussen zijn populariteit in Europa en ver daarbuiten en de terughoudend­heid van de Italianen. Men wist gewoon geen raad met hem.

In de jaren twintig had hij, rechterhand van Togliatti en buiten­landcommissaris van de PCI (Partito Comunista Italiano), de contacten met de zusterpartijen in Europa onderhouden. In 1929, nadat hij innerlijk gebroken had met het communisme (officieel in 1931), streek hij neer in Zwitserland en leefde daar vijftien jaar in ballingschap, eerst in Locarno en Davos waar hij behandeld werd voor een ernstige ziekte: tyfus. Hij vestigde zich definitief in Zürich. Het verblijf in deze stad was uitermate belangrijk voor het bevredigen van zijn culturele behoeften, waarvoor hij tijdens zijn politieke werkzaamheden geen tijd had gehad. Hij veroverde een plaatsje in de kring van de Europese culturele elite; hij sloot vriend­schap met o.a. Albert Camus, Arthur Koestler en Thomas Mann.

In Zürich schreef hij ook zijn eerste vier boeken: drie romans – ‘Fontamara’ (1930), ‘Pane e vino’ (Brood en wijn) 1935/36 en ‘Il seme sotto la neve’ (Het zaad onder de sneeuw) 1939/40 - het vierde boek, ‘La scuola dei dittatori’ (De school van de dictators) 1938, is een verhandeling over de opleiding tot dictator in dialoog­vorm. De romans zijn vertaald in respectievelijk 27, 20 en 12 talen. De verhandeling slechts in het Duits, Engels en Spaans. Die prachtige romans hebben Silone wereldberoemd gemaakt.

Al deze boeken zijn om begrijpelijke redenen het eerst in een Duitse vertaling uitgegeven. Voor het fascistische regime in Italië was Silone een staatsvijand. Er werd verbeten jacht op hem gemaakt. Op het lezen van geschriften van hem stonden zeer zware straffen. Zijn boeken werden dus in Italië niet uitgegeven. Silone slaagde er echter in zijn boeken in Lugano op eigen kosten in het Italiaans uitgegeven te krijgen. Zij werden nu in groten getale Italië binnengesmokkeld en gretig gelezen, de zware in het uitzicht gestelde straffen ten spijt. Oktober 1944 keerde hij onopgemerkt terug naar zijn vaderland. De oorlog was nog niet voorbij, zodat hij zich een tijdje schuil moest houden.

Hoewel zijn boeken tijdens de oorlog in achterkamertjes bij kaarslicht gelezen werden door de verzetsstrijders en hun mede­standers, liet het grote publiek hem na de oorlog links liggen. De Italiaanse literaire elite was stomverbaasd over het succes van de auteur Silone in het buitenland. Hoe was het in hemelsnaam mogelijk met die vrij arme stijl? Zou de Duitse vertaling literair meer te bieden hebben? Tot welke literaire stroming behoorde hij eigenlijk?

Silone was op de hoogte van deze kritiek, maar hij ging er schouderophalend aan voorbij. Wat betreft zijn zogenaamde stijlarmoede zei hij: ‘Hoe zou ik met mooischrijverij in staat zijn de armoede en ellende van de allerarmsten duidelijk te maken?’ In zijn autobiografisch werk ‘Uscita di sicurezza’ (Nooduitgang) 1965 lezen wij: ‘Het schrijven is voor mij geen sereen esthetisch genot geweest en kon het ook niet zijn, afgezien van een paar schaarse gelukkige momenten, maar de smartelijke en eenzame voortzetting van een strijd, nadat ik mij had afgescheiden van zeer dierbare vrienden. En de moeilijkheden waarmee ik soms geconfronteerd ben in het mij uitdrukken, komen zeker niet voort uit veronacht­zaming van de fameuze regels van het mooie schrijven, maar uit een geweten dat het moeilijk heeft om enige verborgen, misschien ongeneeslijke, wonden te helen en die de eigen integriteit toch koppig eist.’[1] Op het verwijt dat hij niet in een hokje te plaatsen was, reageerde hij met één woord: ‘Dat is nu mode en het plezierige van de mode is dat zij voorbijgaat.’

Ik voor mij denk dat er diepere oorzaken zijn aan te wijzen voor de onverschilligheid van de Italianen ten opzichte van Silone. Het fascisme was in 1945 wel verslagen, maar niet uitgeroeid. Er liepen nog zeer veel Italianen rond die met dit verderfelijke gedachtegoed besmet waren. In deze kring had Silone natuurlijk geen supporters.

Silone had gebroken met de machtige Rooms-katholieke Kerk. In de ogen van Silone had zij steeds de verkeerde keuzes gemaakt. Zo stond zij altijd aan de kant van de rijken tegen de armen en in de jaren twintig en dertig had zij ook nog hand en spandiensten verleend aan de fascisten. Het concordaat[2] van 2 februari 1929 had Silone zo met afschuw vervuld, dat hij de naam van paus Pius XI niet meer over zijn lippen kon krijgen. Ponzio XI leek beter bij hem te passen. Zo had Silone ook onder de conservatieve katholieken weinig sympathisanten.

Van de communisten had Silone al helemaal niets te verwachten; hij was een afvallige, een renegaat. Tegen dergelijke figuren traden de communisten met niets ontziende hardheid op.
Echte steun had Silone eigenlijk alleen van de socialisten te verwachten, de partij waarbij hij zich in zijn jeugd had aangesloten. Wanneer wij het slagveld overzien begrijpen wij ongetwijfeld de ongeïnteresseerde houding van de Italianen, toen de in het buiten­land luid bejubelde Silone naar huis terugkeerde.
Na 1950 kondigde de kentering zich aan. Zowel het verschijnen van de romans ‘Una manciata di more’ (een handvol bramen) 1952 en ‘Il segreto di Luca’ (het geheim van Luca) 1956, als ook zijn aanvankelijk geslaagde poging om de socialistische partij er bovenop te krijgen en zijn afvaardiging door het district Abruzzo als député naar de grondwetgevende vergadering, deden de ster van Ignazio Silone rijzen.

De levensgeschiedenis van Ignazio Silone zal in dit boek worden onderverdeeld in twee perioden (1900-1944) en (1944-1978). Na iedere periode wordt een karakteristiek gegeven van de boeken die hij in die periode geschreven heeft.
Dit artikel delen?
Pin It

Gebruikerswaardering: 5 / 5

Ster actiefSter actiefSter actiefSter actiefSter actief